O Tari thaj e Zerfi

From Kaskosan
Jump to navigationJump to search

Tar-o Mikloś (Władysław Jakowicz)

O TÀRI THAJ E ZÈRFI


ŚÌRLEL O ANGLUNO ŚERAJ


1. Le ćerhaja fimlin p-o ćèri,

Ći phùrdel ć-ekh cini balval.

O rupuno ćhonùto fèri,

Kaj si e phuv lesqo amal,

Sar ekh terno ćhavo la ćhaça,

Kade phirel vov la phuvaça.


2. Ande kadi śukar rǎtǐ,

Khelel pe laça korrardǐ.

To pala-l nùvera garadǒl,

To nùma hirtelen sikadǒl.

Ćhudel pe la pesqo udud,

Voj khànći ći kamel maj but,

Fèri pe laθe te dikhel,

Thaj laqe vòrbi te śunel.


3. Tela-k baro śukar steźàri,

Ande kadi parni rǎtǐ,

Tordǒn e Zèrfi thaj o Tàri.

Von vorbisàjle arǎtǐ,

Kathe si vorta te maladǒn,

Thaj angla-l Rrom te na sikadǒn.


4. No sàma varekon te lel,

Laqe dadesqe śaj phenel.

Voj anda khànći mardilas,

Ke vùneti sas laqe mas.

Anda kodo ćorri daral,

Pa la e hìra te na ʒal.

Sar o briśind geri rovel,

Naśtig ekh vòrba te phenel.


5. — So kerdǐlas pes, muri dràgo,

Kaj zurales kade roves ?

Ći sosqo manθar hamiśago

Ćak manqe del pe ći dikhes ?

Me muro tràjo, xav tǒ muj,

Dav anda tuθe te trobuj.


6. Ke tu san muro menyorśàgo.

Pe-j lùma naj manqe maj dràgo

Sar tu, mek muri ćaći dej,

Vaj kaver varesosqi ćhej!

Ande mure sune dikhav tu,

Sar me vastesθar xutǐlav tu,

Thaj ʒav tar tuça kaj e bax,

Kothe te del ame colax.


7. — Colax śaj las ande-l sune.

Tu faj ma khànći ći ʒanes,

Kaj man pe-j zor rromes dine,

Thaj na and-o suno — ćaćes.

De p-atunćàra ći sovav,

Gindij pa tuθe thaj rovav.


-ava > -ō



8. Te si vo duj děs kodolesqe,

De sar pipe mure dadesqe

Ćhïtas o vàjda — mangadas ma.

Thaj muro dad boraqe das ma.

Ʒanen o vàjda barvalo-j,

De ći dikhen kaj si dilo

Lesqo ćhavo, kaj bućhol Ʒànʒa.

Śulǒl opre thaj vi te bangǒl !


9. Kamen tehàra t'āl abav,

Thaj man musatin te ʒav,

Pala pustìo nyomorùto.

Ʒanel o Del sar manqe rùto-j

Mek vi pe lesθe te dikhav,

Vaj lesqo glàso te śunav.

Maj feder sar leça te la' ma,

Pe kaki kràngǎ umblava' ma.


10. Ćak Tàri kòrkorro ʒanes,

Ke bi tǐro naśtig traij.

Kavre, khrigal tuθar, rromes

Te lav me nisar ći birij.

Anda kodo tuθar pućhav :

So akanak me te kerav ?


11. — O Devl!a, so-j pe kadi lùma !

Le barvale ginadǒn nùma.

Kado me nivaxt ći reslem,

So akanak tuθar śundem.

Te des tǎ ćhejorra rromesθe,

Pala sarkofàlo ćhavesθe,

Baro bezex-i angla Del,

O dad la ćha te na pućhel.


12. Śun Zerfi, me kade gindij :

Ke kaver drom naśtig avel,

Fèri o Del te śaj 'źutij,

Thaj pesqi baxtǒrri te del,

Naśtig khanćesqe te dikhas,

Kathar si mindǎrt te naśas.


13. Musaj phuvǎθar dur te ʒas,

Mure bogos naśtig te las.

Vov kòrkorro pes ći birij,

Mek paśa-l gras ći erdemlij

Te ćhos les, kasavo ćorro-j.

Vi kaptaśo-j, vi phurdino-j,

Le kòkala-j thaj e morthǐ-j.

Sas te murdajvel arǎtǐ.


14. Laćhe grastes naśtig kindem,

Ke khànći ći nyerisardem.

Thaj nas ame ći so biknas,

P-ekh kaver gras lov' te keras.

Thaj vaj kamlam, vaj ći kamlam,

Pe kado bògo aćhilam.


15. — Ova, ćak man pe muro Del

Ći akanak naj duj neve.

— De muk so àv'la te avel

Sajekh naśas. Kodol love

Save trobun ame p-o drom,

Las unʒïle kathar-o Rrom.

Vov si muro kerèsno dad,

Lesθe resas pe-j kaver rǎt.


16. — Pa-l lov' tu naj so te daras,

Ke si pe manθe sumnakaj.

Lov' te trobun ame biknas

E angrustǐ pa muro naj.

Maj but kathe naj so keras,

Maj sìgo si te durǔvas.


17. Mezij pe ke ći jekh patrin,

Von le punrença ći miśkin.

E ćar ći bangǒl tela le,

Kade lokes kathar gele.

Sar fèri ʒal e ućhalin,

Kade vi von pe-j phuv usin.

Thaj laqe lùngi śukar bal,

Dikhǒn sar phùrdel e balval...


O agor i e anglune śerajesqo.


ŚÌRLEL O DÙJTO ŚERAJ

1. O děs maladǒl la rǎtǎça,

Pesqa mośtohona phenǎça.

Ćumidel la lesqi balval,

Phenel ke àba si te ʒal,

Kothe kathar-o děs avel,

Le manuśen te sovlǎrel.


2. E rǎt pesqe jakha vazdas,

Pe kado děs kaj avilas.

P-o muj xolǎθar kalilas,

Ć'ekh vòrba lesqe ći phendas.

Voj zurales miśto ʒanel

Ke le děseça ći aćhel.

O kham i le děsesqo dad,

Lesqo duśmàno si e rǎt.


3. Huràjle laça erekre,

Thaj vi laqe kale dikle,

Save ućharènas kadi phuv,

Xasàjle laça sar o thuv.

De la lumaqe voj phenel,

Ke sajekh palpale avel.


4. Mezij pe ke anda paj,

O kham lokes avel avri,

Thaj vazdel pe sa maj ućes.

Aba pe-j lùma kerdǒl děs.

Le ćiriklǎ lesqe lośan,

Maśkar le kràngi sa huran.

Thaj savorre ćirimpulin,

Kade von maśkar pe vorbin.


5. Akanak la lindraqo Del,

Ìnke pa-l Rrom o vas ći lel.

E kumpanìa sa sovel.

Fèri kaj thaj kaj ekh ʒukel,

Maśkar le cèrhi kuślatij,

Pe-j phuv le kòkala ragij.


6. Le cèrhi krujal unzarde-j,

Si vi laćhe, maj but ćorre-j.

Duj, trin sa anda-l kotora-j,

Mek vi lenqe kilidora

Kaj si anda-l ćorre śele,

Phandle-j pe-l bangǎrde kile.

Kothe-j le maj but ćhavorra,

Sa punrangle-j, thaj nangorra.


7. Maj dur kathar intrègï Rrom,

Tordǒl ekh cèrha paśa drom.

Pe vurdonesθe unzardi-j,

Anda nevo poxtan sudi-j.

Śaj del briśind vi ekh kurko,

Thaj ande-j cèrha sa śuko-j.


8. Ekh cinkalòvo phanruno,

Si angle-j cèrha ćhïtino.

Sar ande-l barvale khera,

Paślǒl pe-j phuv ekh "Buxàra",

Le barimaça, trin pe-l śtar,

So thon le Rrom pe la aśar :

Mek ći ka Làslo de sar sas,

Phenen — kasavo thulo nas !


9. Kothe pe-l maj kuć śeranda,

Sovel mato ande-l gada

O Ardom, — la Zerfaqo dad.

Intrègo děs ʒi ande-j rǎt

Sas le ćhavença arǎtǐ,

Ka Rrom o vàjda pe-j patǐv.


10. But mol pile thaj vi rrïkìa.

Ʒanel les e bari pustìa

Sòde resel and-ekh manuś !

Mindig śuke sas lenqe vuś.

Kon truśalo sas pèlas bèra,

Iva kerki sas sar e fèra.

Intrègo děs kitǐ pile,

Ke ʒi khere d'abǎ gele.


11. Nevo děs so fèri disàjlas,

Aba opre ubredisàjlas

O Ardom. Lesqo muj śuko-j.

E ćhib palem, sar o kilo-j.

Mangel paj pesqa rromnǎθar,

Ke aba vov merel truśaθar.


12. Opre e Kireś ubredij,

Dikhel pe lesθe thaj cipij :

— O Del mardas ma le rromeça,

Ći del ma pàkǎ le pajeça !

Naśtig mek o manuś sovel,

Mindig khere mato avel.

Kaj le rǎtǎnça ći sovav,

Sar e mati vi me phirav.


13. Opre voj sajekh uśtǐlas,

Karing le vàsura gelas.

Paj kamèlas te pherel.

Kana ande-l bradǎ dikhel,

Mulas ćudaθar — sa ćhućhe-j.

Arǎt pajesqe nas e ćhej.


14. — Ta uśtǐ, Zerfi, ʒa pajesqe !

Maj sìgo an-ta tě dadesqe,

Te śaj ekh gòrco nakhavel.

Ta so-j kado, voj ći śunel ?

Ćhej Zerfi ! So kaśukisàjlan,

Vaj and-o 'malipe dilàjlan,

Kaj ći kames anglal te des ?

Vi akanak ìnke soves ?


15. De śaj les hàsna ćhavorrenθar !

Śun, ʒav thaj cìrdav tu punrenθar

Avri kothar anda tǒ than,

Ke aba tu man xolǎrdan !

Ći des angla ? — Apoj bunùsa,

Dikh fèri so kerō me tuça !


16. E Kireś ka vurdon gelas,

Opre e perìna vazdas,

Kana dikhel, o than ćhućho-j.

Mulas ćudaθar, — kaj la voj ?

Će dilipe la maladas ?

Ʒanel o Del so śaj kerdas.


17. — Ardom, e ćhej naj and-o than.

Haj kaj la, — ta miśto dikhlan ?

— Haj sar te na, le por śudre-j.

Kathar dulmut gelas e ćhej.

Thaj muro 'gi manqe phenel,

Si ćorripe baro t-avel.


18. — Maj sìgo ʒa, ke ćak ʒanes,

O Rrom abav kerel aděs !

Paśa-l paja dikh, and-o veś,

Fèri le sàma, na but beś.

Ke la le Rrom pença kamen

And-o forìci te ingren.

E kusurùva kaj kinde,

Ìnke pe la ći zumade.


19. P-o dùjto voj ći 'źukarel

Laqe o Ardom te phenel.

E Kireś ka paj sar ʒal,

Laqo jilo las te daral.

Voj ande pes gindisardas,

E ćhej śaj kavreça naślas.


20. Gelas p-o pàrto le pajesqo,

Ʒi p-o agor kadal veśesqo.

Intrègi burr opre rodas,

Mek laqo pàso kathe nas.

Laqo anav krujal cipias,

De kodo khànći ći 'źutilas.

Intrègo rodipe iva-j,

Kathe dulmut e Zèrfi naj.


21. — Naj, Ardom, sa opre rodem,

Vi kathar laqe phral pućhlem.

La ći dikhle de arǎtǎra.

Ta so o Del las tě putǎra

Kaj ći ʒanes so kerdǐlas ?!


Ćak varekaça voj naślas !


22. — Kadi bari lubni xalas ma,

Kaj and-o laʒavo muklas ma

Angla kitǐ sepèto Rrom.

Phagrel pesqe punre p-o drom !

Te na avel la and-o tràjo

Ći sosqi bax, ke baro bàjo

Kadal Rromença śaj perel.

Ʒanel o Del so śaj avel !


23. Maj sìgo Kireś si te ʒas


Le manuśenθar te pućhas,

Kon anda-l ternimàta naj ?

Ke ìnke jokor i, thaj śaj

P-o fòro khonik ći gelas,

Thaj savorren śaj arakhas.


24. Le Rromnǒrra dulmut opre-j,

Aba bare jaga kerde-j,

Ùni ćaìci kiraven,

Vaj mas pe-j tepśìa peken.

Le ćhejorra sar o śelo

Aven bradǎnça p-o śero.

Pherdo paj andre anen,

Lenqe deja te kiraven.


25. De aba but vi anda-l murś,

Kaj sas maj ʒuvinde manuś,

Dine paj penqe grasten,

Akanak ʒov lenqe ćhïven.

Maj sìgo sigǎren te xan,

P-o fòro jokor si te ʒan.


26. Ʒanen kathar le deśuduj,

Abav kezdij pe, thaj trobuj

Intrègi Rrom khere t-aven,

Anda-l ternenqi zor te pen.

Aba ùni beśle pe-l gras,

Kana katka cipisardas

O Ardom de dural pe le.

Manglas te hulen sa tele.


27. — Śunen ćhava!le, baro bàjo,

Ke ìnke nivar and-o tràjo,

Maśkar le Rrom ći śundǐlas.

E Zèrfi, muri ćhej, naślas !

De fèri kaça, ći ʒanav.

Kamav tumenθar te pućhav.


28. Kon ande-l cèrhi naj khere ?

Pipin tume ande-l śere,

So kasavo manuś kerdas.

Bora cerhaθar naśadas !

Kodo ćhavo faj ma dilàjlas,

Ći ʒan'las kasθe hamisàjlas.

Vov maj nasul kerdas sar ćor,

Feli ćhav ande lesqi korr !


29. Line pe lenθar lenqe mùnci,

Thaj kerdǐlas sar pe-l murmùnci

Rǎtǐ kaj khànći ći śunes –

Kade sas pàća and-o děs.

Pala kodo na pa butesθe,

Von avile po-kh sèmo pesθe.


30. Vazdas pe vòrba maśkar le,

Pa-l cèrhi savorre gele.

Kas fèri ći dikhen — pućhen,

Line agor, aba ʒanen.

Khere o Tàri fèri naj.

Von ćudisàjle : ke sar śaj

Vov tromajas la ćha te lel !

Kana o Rrom abav kerel.


31. Kide pe savorre pe-j 'mal.

Kana dikhen, o Làslo ʒal

Pesqe ćhaveça karing le.

Sa and-o muj paj line,

Ke pa kodo e vòrba sas,

Sar les o Tàri kheladas.


32. O Rrom kado kaj so avel,

Vi lenqo kraj i, lenqo Del,

Izdran daraθar angla les,

Thaj naj so lenqi doś keres.

Ke kaj o Làslo si śtar phral,

E lùma them lenθar daral.

Lesqe phralen le but ćhave-j,

Sar le vitǎza zurale-j.


33. Kako sas ìnke maj baro :

Ke naj p-o Rrom maj barvalo

Ande intrègo cigënìa.

Butivar le Rromen 'źutilas,

Kana trobujas cèra lov,

P-o khas, vaj pe ekh sèmo ʒov.


34. Vaj ivende bute Rromen,

Pa kher nas soça pokǐnen.

Nasvajèlas ekh ćhavorro,

Trobujas kaj o Rrom gelo,

Te len ekh cèra unʒïle.

(Kas sas love, dulmut gele).

Pala kodo von p-o milaj,

Pokǐnas lesqe kon sar śaj.


35. Pe le o Làslo ći dikhlas,

Fèri ka Ardom paśilas.

Sar kaj o ruv ande-l jakha,

Vi lesθe phabònas jaga.

P-o muj xolǎθar parnilas,

Lesqi mustàca izdrànas.


36. — Maj but phuro san sar terno,

Bari patǐv trobus dino.

De fèri la ći erdemlis !

Anda kodo kaj ći biris,

Kana des vòrba manuśes,

Hot kodi vòrba te inkres.

Duj děs i, de sar mangadem,

Bezex i kaj kodo kerdem.


37. Patǒs atùnći so phendan:

Tu palem prasape mardan

Manθar angla kitǐ manuś.

Ći ginavav tu ke san murś !

Ke nivaxt ći naśla e ćhej,

Te na ʒangla o dad, e dej.


38. — Kirv!a, tu nevipe gićis.

Ta ande sos pe ma cipis ?

Ta kon sim angla tu ? — Śośoj !

Del o Del ande-j phuv praxoj

Vi tut, thaj vi tě do ćhaven !

Ta so korre sen, ći dikhen

Će laʒavo pe ma kerdan ?

Tumara ćha kaj naśadan.


39. — De śun, mangav tu, na darav ma.

Me tuθar fèri śaj laʒav ma

Kaj muri ćhej kodo kerdas.

Man moça ande-j ćik ćhïtas.

Ame la naśadam gïndis,

Kaj maripe mança kezdis ?


40. Te ʒàla palem pe kodo,

Naj khonik anda-j ćik kerdo.

Kaj aćhares tu ke amen

Tǐre manuś śaj mudaren,

Mek vi kade t-a'l sar phenes,

De vi tǐren śaj xasares.

Fèri te na bunusaras,

Će dilipe ame keras.


41. E xoli ìnke khanikas,

Pe-j lùma ći 'źutisardas.

Mek vi le do ćaće phralen,

Kaj jekh averesqe meren,

Voj śaj duśmànuri kerel.

Gindis kado naśtig avel ?


42. Ćak so-l duj sam krisaqe Rrom,

Naśtig te das tele pa drom.

Ʒas jekh jekhes te mudaras,

Thaj anda sosθe ? — Ći ʒanas.

Ta de tu gïndo kirvorr!a :

Kathar me, mura ćhejorra

Śaj dèmas pala kermalo !

Trobujas me t-avav dilo.


43. — So tu trobujas te aves,

Me ći mangav tu te phenes.

Ame kodo fèri ʒanas,

Ke kavreça tǐ ćhej naślas.

De sajekh ʒav tuqe p-o vas.

'Źutij tu len te boldavas.


44. Bićhav-ta Ʒanʒa kola ćha,

So akharen la Inùśa.

Avri de laqe te phenel,

La pustiaqe te avel,

Ke fèri voj kodo ʒanel,

Kaj śaj laqo ćhavo avel.

Te na purrila kaj naślas,

Phares i len te arakhas.


45. Pa na butesθe avilas,

Kothe e Inùśa. Laqe vas

Izdrànas anda-j bari dar.

Naśtig aćhav'las le ći-sar.

Voj naj dili, miśto ʒanel

So akanak la 'źukarel.


46. — Inuśa ! Pe tǒ miśtipe

Si te phenes o ćaćipe.

Ke te śuno ke xoxadan,

Kathar intrègo ći gelan.

Ćak faj ma vov tuqe phendas

Angla kodo, karing gelas,

Thaj kasθe śaj les arakhes.

De akanak phen so ʒanes !


47. — Śaj dav ma armaja ći me,

Maj but khanćeça sar tume,

Pa Tàri, thaj pa kodi ćhej,

Ìva sim lesqi ćaći dej,

Me ći ʒanav, ke ći phendas

Karing, vaj kasθe śaj gelas.


48. Avri anda-kh ćhavesqo vas,

O Làslo e ćugni cirdas.

Kaj e Inùśa paśilas,

Thaj le desteça maladas

Ćorra Rromnǎ and-o ćikat.

Sar ande-j cavila o rat

Sa laqo muj andre ćhordas.

Voj zalisàjlas, thaj pelas.


49. Sar ćorri paślǒlas pe-j phuv,

Vov das pe laθe sar o ruv.

Trin, śtar ćugnǎ pa laqe mas,

Anda intrègo zor ćhindas.

Ʒanel o Del so vov kerdo,

Te na le Rrom les xutǐldo.


50. — De śun pustio!ne ćorre :

Kaj ći purrisardan pa le,

Thaj sakofàlo xoxadan,

Anda kodo tu mardǐlan.

Me dav avri : ìnke aděs

E kumpanìa te mukes !

Maśkar amenθe ći kamav,

Te śundǒl mek pa tǒ anav.


51. Beśen ćhava!le sa pe-l gras,

E vràma naj so xasaras.

Fèri kaj si ekh gavorro,

Vaj varesosqo kherorro,

Opre te ròden, thaj pućhen

Pa lenθe savorre gaʒen.


52. Te na muken ći veś ći burr,

Fèri te na ʒan andre dur.

Ke dur von naj so te keren.

Penθar o drom naśtig muken.

Phenav tumenqe te ʒanen :

Bi lenqo naj so te aven !

Le traditora, thaj le gras,

P-ekh pilantàśi aba nas.


53. Kon le Rromença ći tradas,

Kodo aba khere gelas.

Ùni pen bèra, kaver xal,

E Inùśa aćhilas pe-j mal.

Le ćhavorra pe la roven,

Pa laqo muj o rat khosen.


54. Voj faj ma ìnke zalime-j,

Laqe jakha opre śule-j.

Aba kezdin te vunecin.

Le ćhavorra maj dur cipin.

Ekh ćorro Rrom kothe gelas,

La Inuśa opre vazdas.

Milaθar las la tela vas,

Lokes khere laça gelas.


55. Laqi cerhìca peradas,

Opre sa p-o vurdon ćhïtas.

Lenqe bògos andas pe-j 'mal,

(Ćorro ćhućhes, thaj d'aba ʒal).

Kana andre les astardas,

Kaj e Inùśa paśilas.


56. — Inuśa, naj so te keres.

Kathe ʒanes naśtig aćhes.

Ćhïv p-o vurdon tě ćhavorren,

Thaj kam lokes śaj aresen

Ʒi ande varesosqo gav.

Phares av'la tuqe — ʒanav.

Kothe naj sar tu te aćhes,

Ʒipun pa Tàri ći śunes.


57. Me Granća tuqe naisij.

Anda jilo ka Del rugij,

Te del vi tut, vi te nipos,

But baxt, zor, sastipe thaj loś.

Le ćhavorren opre ćhïtas,

O gras d'aba miśkisardas.


58. O agor i e dujtone śerajesqo.


ŚÌRLEL O TRÌTO ŚERAJ


1. Kalo o ćèri aćhilas,

Intrègi ćerhaja kidas

E rǎt ande pesqi burnikh.

Pe la lumaqi kaver rig

Ćhudas le anda sa e zor.

Von rrëspisàjle sar le por.

Penqo anav sa parude,

Mek anda pes truśul kerde.


2. Pe-j rǎt xolǎjvel o ćhonùto,

Muklas ćorra jekha-ʒeja.

Te xal pes laça lesqe ruto-j,

Huràjlas pala-l ćerhaja.

Vov pa kodo miśto ʒanel,

Bi lesqo so korri aćhel.


3. O veś mezij pe ke brigij,

Vaj te pa vareso gïndij.

Pa sosθe, khonik ći ʒanel.

Vov sakofàlo garavel.

Kon fèri ande les traij,

Pa khanikasθe ći purrij.

Kon so kamel kodo kerel,

Ùni traij, kaver merel.


4. Le ćiriklǎ ìnke soven

Pe penqe kràngi akana.

Anda veś duj ʒene aven,

Lokes sar duj ućhalina,

Kukol kaj sas tela streźàri,

Amari Zèrfi, thaj o Tàri.


5. Von pàso anda veś gele,

P-ekh than ekh sèmo tordǐle. "ekh klìpo"

Vastenθar jekh avres inkren,

Thaj krujal penθe sàma len.

Gïndin ke aba sa ʒanen

Pa le le Rrom, śaj bićhaven

Efta, oxto ʒenen pe-l gras,

Kodol śaj thon pe le o vas.


6. Kheral von ći gele but dur,

Ìva sigǎr'nas sar birin.

Kaj sas maj thulo veś vaj burr,

Musaj sas lenqe te kruin.

Thaj geri Zèrfi nas sikli,

Te ʒal kade dur punrangli.


7. — Kaj sorro rǎt pa veś gelan,

Tě punrorra sa pusadan.

De akanak o veś mukas,

Paśal pajesqo pàrto ʒas.

Kado paj sar me serav,

Ingrel ame ʒi kaj ekh gav.

Trobuj ame te sigǎras,

P-o than maj sìgo te resas.


8. Ande-l giva vaj paśa-l burr,

Si te maras intrègo děs.

Karing-e rǎt ʒàsa maj dur,

Ke lenqe av'la maj phares

Rǎtǐ amen te arakhen,

Vaj vùrma amari te len.


9. Anda śerand e ćoxai

O pelho ćhućhardas avri,

Thaj muxli anda les kerdas.

Laça e phuv pe ućhardas.

Mezij pe voj kade kamel,

Angla-l manuś te garavel,

Ćorra Zerfa, thaj le Tares,

Kham te na àv'la, sorro děs.


10. — Jaj Tàri, aba khinilem.

Mek te miśkij ma, ći birij.

Katka ekh thanorro dikhlem,

Beśav tele te hodinij.

Mure punre kade dukhan,

Ke ći kamen maj dur te ʒan.


11. E muxli sar o thud kaj sas,

Intrègo ćar avri thodas.

Kana beśle pe la tele,

Lenqe tramcìci kingile.

Vazdas pe ekh cini balval,

E ćhej pahoj pe, sa izdral.

Vov pe kodo kana dikhlas,

pe-j phuv ćorra naśtig muklas.


12. — Maj but kathe naj so beśes !

Dikhes ke sa kingi-j e ćar.

Baro nasvalipe śaj les,

Te na miśkìsa tu kathar.

— So apoj Tàri te kerav ?

— Me tut maj dur pe-l vas ingrav.


13. Opre o Tàri uśtǐlas,

La ćhejorra sar por vazdas.

Mek ći ćhïtas ekh sèmo zor.

Voj das angali lesqi korr,

Thaj kikidas pe paśa les,

Sar fèri śaj maj zurales.

Pe la milaça vov dikhlas,

Thaj and-o drom miśkisardas.


14. E Zèrfi las te hakǎrel,

Sar sigǎrel lesqo jilo,

Tel-o zubuno te marel.

Faj ma kaj dur laça gelo.

— Tarici, phen kam khinilan ?

Ke vi tě vas aba izdran.


15. — Kasavo fèri pharipe,

Me ʒi pe muro meripe,

Pe-l vas kamlèmas te ingrav,

Thaj sa pe lesθe te dikhav.

Pa mure vas kaj so phendan,

Von na anda kodo izdran,

Ta anda-j bari bax dile,

Kaj akanak beśes pe le.


16. Me kòrkorro ći hakǎrav,

Sar kade mança śaj avel ?

Jokhvar lośaθar matǔvav,

Univar muro 'gi rovel.

Manqe mezij ke hakǎrav,

Ke śaj len manθar so ingrav.


17. E Zèrfi sàma mek ći las,

Kana o Tàri ćumidas

Laqe phovìci, laqe vuś.

Ke ći birisarel ć-ekh murś,

Kana pesqa ʒuvlǎ kamel,

Kodo sa vov te na kerel.

Sar phabardi tele xuklas

E Zèrfi anda lesqe vas.


18. Nivar o murś naśtig gićij,

So la ʒuvlǎça śaj avel.

Ke e ʒuvli pa jekh gïndij,

Thaj kaver fàlo śaj kerel.

Kasavi varekon te sas,

Pe la e Zèrfi maladas.


19. Kaj la o Tàri ćumidas,

Voj ći las sàma so kerdas.

Pa lesqe vas xuklas pe-j ćar,

E Zèrfi anda-j bari dar.

Kana voj pesθe avilas,

So laʒavesθar ći mulas.

So-j laça ? — Voj ćak les kamel,

De naj la troma hakǎrel.


20. Pesqe jakha tele muklas.

Kana las leça te vorbij,

Laqo glasìci izdrajas.

— Śun ma ćak Tàri, ći birij

So mança sas te hakǎrav.

Pe ma xolǎjlan, ćak ʒanav.


21. Pe la o Tàri asàjas,

Vov maj feder sar voj ʒanglas,

Ke anda so kade kerdas.

La ći ekh murś ći ćumidas

Angla kodo de sar traij.

Haj voj ćak ìnke ternorri-j.

Pa tràjo khànći ći ʒanel,

La sakofàlo daravel.


22. — Pakǎv, muri ćiriklǒrri,

Me ći xolǎjvav. Si te ʒas.

San bi porenqo, ternorri,

Anda kodo naśtig huras.

Tě punrorra khine-j, ʒanav.

Pe mure vas maj sìgo av.


23. Bari ćud laqe avilas

Kathar-o Tàri kaj śundas,

So anda laθe vov kerel,

So asamasθar ći merel.

— Tarici, tuqe naisij,

De akanak aba birij

Te ʒav phuvǎθar sar dikhes,

Pe-l vas man ći trobuj te les.


24. O kham p-o ćèri avilas,

Kana dikhel, paś-o paj:

E phuv e muxli ućhardas,

"Thaj hodinij sar e raj".

Pe la xolǎriko dikhlas,

Pesqe razença bilǎrdas.


25. Pe-j 'mal khosen penqe asva,

Anda kodo ke anava,

Len ande-j rromani ćhib naj,

Phenen pe lenθe kon sar śaj.

Śukar i sar terne bora,

Von bućhon sa luludǒra.

O khamorro len tràjo del,

Kana pe-j phuv opral dikhel.


26. Faj tuqe ʒïvindisardas

O kham amare do ternen.

Pe le le tràmci śukǎrdas,

Len lesqe ràzi tatǎren.

Von maśkar pe vorbin, asan,

Pherasazin, thaj maj dur ʒan.


27. E Zèrfi maj angle naślas,

Ke but luludǒrra dikhlas.

Voj paśa le beślas tele,

(Sar lenqi phen avel pe le)

Le maj śukar avri kidas,

— Tarici, beś tele — phendas.

— Me anda-l luludǎ kamav,

Ekh kusurùva te khuvav.


28. Gïndin tuqe ke ʒal abav.

Kodo abav si amaro.

E kusurùva kaj khuvav,

Ćhïvav la pe muro śero.

Thaj ʒas te del ame colax,

Anda tǐro suno e bax.


29. — Kana rromes len le ćheja

Ćhïven pe pen sumnakaja.

Pe le lenqe dada vaj rrom

Thon kusurùvi anda mom.

Tu fèri p-o śero ćhïtan,

E kusurùva kaj khudan,

Thaj mek paśa tǐ ućhalin

Te thon pe khonik ći birin.


30. Pe la kade las te dikhel.

Sar jekh lavno te avilo.

Vov anda laθe hakǎrel,

So ći bilǎl lesqo jilo.

Faj ma bares pecisarel,

La mindǎrt te na ćumidel.


31. Pe les e Zèrfi rinʒàjas, sourire

Thaj lesqi korr angali das.

— Sar kodo Tàri śaj avel ?

Vaj sa o Del kade kerel,

Kaj del pe manqe tut ʒanav,

De sar muri godǐ serav.

P-o ćaćipe — trin ćhon nakhlas,

De sar tǐ dej amen reslas.


32. De pa tě niàmuri — seres ?

Me tuθar khànći ći śundem.

Thaj tu ćak kòrkorro ʒanes,

Ke me len nivar ći dikhlem.

Dur faj ma si ìnke te ʒas,

Vorbin, ke naj so te keras.


33. — Kathe but naj so te vorbij

Anda kodo, ke me gïndij

Pakǎs ćak manqe so phenav ?

Anda-l Ćokèśtǐ ćhindǔvav.

De pa-l manuś kodol śundan,

Kaj ći rebdìnas pe p-ekh than ?

Von sarkon kon — karing trade,

Jekh pa jekhesθe bisterde.


34. Vi muro pàpo, thaj le phral,

Vorbisarde sas maśkar pe,

Ke kado them lenqe ći ʒal.

(Buten pela sas ćorripe).

Anda kodo phende, kamen,

O kraipe te paruven.


35. Atùnći von kathar trade,

Ekh laćho them avri rode,

Dikhle miśto, nyerin pe-l gras,

(Ke sa laćhe kofàra sas).

Kana gele te zumaven

Lenqe ʒuvlǎ te drabaren,

Pherdo love khere ande.

O them kodo sas so rode.


36. Aba but vràma naćilas,

De sar le Rrom kothe resle.

Kon ćhavorro sas — barilas,

Anda-l phure ùni mule.

Ći avilo len ćorripe,

Te na vazdo pe maripe.


37. Jekh them ande-j Europa nas,

Savo p-o kaver ći pelas.

Ande-l xelade savorren

Kide sas le terne murśen.

Le Rrom garav'nas le ćhaven,

Le raj pe le te na peren.

Unies sas baxt, thaj aćhilas,

Ùni, p-o maripe gelas.


38. Maśkar kodol save gele,

Pelas sas lença muro dad.

Pe kodo frònto len ande,

Kaj maj but ćhordǒlas o rat.

Vov nùmaj jokhvar hakǎrdas,

Ke les golǒvo areslas.


39. Maj but vov khànći ći ʒanglas,

Pe-j phuv ćorro tele pelas.

Mek lesqo maj laćho amal,

Mukla sas les kothe pe-j 'mal.

Len o duśmàno naśadas,

Mure dades opre vazdas,

Kana avri sas sastǎrdo,

Mindǎrt kathe sas bićhado.


40. Ande les ande kado them.

Sas ande-l tèmlici duj berś.

Kana mukle les, sar śundem

Pe-l Rrom pelas sas tela-kh veś.

Kothe vov mura da dikhlas,

Thaj aba khatar ći gelas.


41. Line pe. Nas lenqe ćorres.

Ke von kamènas jekh jekhes,

Thaj zurales sas baxtale,

Ìva von nas k-o barvale.

Aděs kodo ći avilo,

Pe muro dad te na pelo

Kodo ćorro nasvalipe.

Vov gero sas p-o meripe.


42. So sas ame, sa bikindam,

Mure dades te sastǎras.

Les sajekh ći 'źutisardam,

Thaj pe-l buke ćorro mulas.

Ìva trin berś sar praxome-j,

Naśtig bistrel les muri dej.


43. Pa mure niàmuri pućhlan,

P-o skùrto sa pa le śundan.

Kodol niàmon kaj ći dikhlem,

Inkerdǒn and-o kaver them.

Pa mura daqi rig so sas,

Mule, — ći jekh ći aćhilas.

So si ma niàmo, sa kathe-j,

Le phralorra, thaj muri dej.


44. Von la vorbaça avile

Lokes opre p-ekh plajorro.

Sar muk'nas pe pa les tele,

Dikhen ke tordǒl gavorro.

Aćhadǐle, thaj sàma len,

Kam na dur than śaj arakhen.


45. E Zèrfi vareso dikhlas,

Thaj le Taresqe sikadas :

— Dikhes kutka le raklorren

Le guruvnǎn kaj xaxaven ?

Fèri le sàma het maj dur,

Ekh pàjta dikhǒl paśa-l burr.

Sar me gïndij, ame śaj ʒas

Kothe e rǎt te 'źukaras.



46. Angla kodo fèri trobuj

Te xutǎv and-o gavorro.

Kam lav so śaj ćhas and-o muj,

Ke bokhalo san gerorro.

Thaj ćaćimaça te phenav,

Bokhaθar kòrkorri merav.


47. Tu vorta ʒàsa tar kathar

Karing-e pàjta, thaj 'źukar

Pe ma kothe ʒipun avav.

Manro vaj thud kam drabarav,

Ke ći ʒanes, sar le gaʒe,

Karing le Rrom śaj naj laćhe.

Śaj lenθar pa ame pućhen,

Te dikh'na ame — avri phenen.


48. — Sar so gïndis, kade keras.

Vi manqe del pe maj feder

Av'la kathar te ćhindǔvas.

P-o śànco sàma le, na per !

De fèri na phir but pa gav,

Le ekh kotor manro, thaj av.


49. O Tàri paśa-j pàjta sas,

Kana vov hirtelen śundas,

Sar les le raklorra prasan:

Cipin ke Rrom i, thaj asan.

Vov mek pe lenθe ći dikhlas,

Maj sìgo ande-j pàjta das,

Ke lença te kezdisardo,

Pe lesθe śaj gaʒen ando.


50. Andral e pàjta sas ćhućhi.

Ći aćhile ći suluma.

De lenqe sajekh sas laćhi,

Te hodinin anda-l droma,

Kaj pa-l veśa arǎt phirde,

Avri ćorre sas mudarde.


51. Pe-j 'mal o Tàri sàma las,

Ke kidino-j aba o khas.

Las angalěnça te anel,

Thaj ande-j pàjta te ćhïvel.

Sar kùjbo anda les kerdas.

(Ćaćes, ekh sèmo khinilas.)

Beślas tele, thaj 'źukarel,

Pe pesqi Zèrfi te avel.


52. Na pa butesθe avilas,

E Zèrfi anda gavorro.

Pherdi xabe peça andas :

Manro, anre vi thudorro,

Mek drabardas ekh kotor mas.

— Av de Tarici beś te xas.


53. Ekh cèra von kana xale,

Faj tuqe penθe avile.

Gele te unzardǒn p-o khas.

Ame pa le kathe mukas.

Ke akanak von ći kamen,

Pe lenθe khonik te dikhen.

Anda kodo kezdisaras,

Pa-l kaver te vorbisaras.


54. O agor i e tritone śerajesqo.


ŚÌRLEL O ŚTÀRTO śERAJ


1. Kana kurkesqo děs avel,

Save pakǎn pe and-o del,

Sa ʒan tar ande-l khangera,

Ćhućhe aćhen lenqe khera.

Aćhadǒl e butǐ pe-j 'mal,

Ke khonik karing la ći ʒal.


2. Pala kodo save kamen,

Pe-l vurdona penqe ćhïven

So kiden pa penqe phuva :

Are, giva, khasa, ʒova.

Kas si len pença vi marhen :

Le guruvnǎn, balen, grasten,

Kana trobuj le te biknen,

P-o fòro pença sa ingren.


3. Kothar aven le gaʒorra,

Khere maj but sa matorra.

O jekh gilabel, jekh vatǐj,

O kaver aba surnǒtij.

Ùni roven jekh pe kavres,

Kade-j ande-l kurkenqe děs.


4. Mezisardas e phuv izdral,

Kana nakhle sar e balval,

Maj but sar biś ʒene pe-l gras.

O pràxo fèri aćhilas

Sar nùvero pa sa o drom.

Le traditora sas le Rrom.

O fòro sa opre rode,

De le Tares ći arakhle.


5. Ka kerestùto aresle,

Tele pa penqe gras xukle.

Von si kathe te 'źukaren

Pe-l kaver, vi von te aven.

Ʒi kaj kodo śaj hodinin,

Thaj vi karing te ʒan gïndin.


6. Le Rrom pe-j 'malǒrri gele,

(Thules o pràxo sas pe le).

Ke dòsta drom aba trade,

Intrègo vràma prastade.

Ć-ekh nùvero p-o ćèri nas,

Sa ande-l spùmi sas le gras,

Mezij pe ke o kham kamel,

Intrègo phuv te phabarel.


7. Miśto mek ći beśle tele,

Kana le kaver avile.

O Ʒànʒa maśkar le dikhlas,

E Zèrfi, thaj o Tàri nas.

Vi von intrègo děs rode,

Thaj khanikas ći arakhle.


8. Jekh anda lenθe das anglal,

O Gròfo, la Zerfaqo phral.

— Si palpale te boldavas,

Ke nivaxt len ći arakhas.

Ʒanen, ćak sa opre rodam,

Jekh kherorro mek ći muklam.

Gïndij maj dur: naj so te ʒas,

Ke sajekh khànći ći keras.


9. — Tu faj ma, Grofo, bisterdan,

So kathar muro dad śundan ?

Ta te ʒanen ke rǎtǎren,

Thaj musaj len te arakhen.

Gićisardem pa so gïndis,

Tǎ phenǒrra te śaj feris !


10. — Śunen, ʒanav ekh dromorro !

Cipisardas o Bangorro.

Vov del avri p-ekh baro gav.

Sìmas kothe te paruvav

Jekhe grastes o kaver berś.

O drom kodo ʒal anda veś.

Pe les phares i te peres,

Kadal riga te na ʒanes.


11. — Ćhava!le, naj so 'źukaras,

Maj sìgo sa beśen pe-l gras.

O Bangorro, amaro phral,

Muken te lel ame anglal.

Ke fèri vov śaj sikavel

O drom amenqe kaj ʒanel.


12. O Ʒànʒa kaj kodo phendas,

Aba gelas ka pesqo gras.

Kamel pe lesθe te beśel,

Thulo-j o perr, ći aresel

Ćisar te vazdel pe pe-j zen.

Le Rrom pe les sa 'źukaren,

Ʒi sar opre aba beślas,

Thaj and-o drom miśkisardas.


13. Mezij ke futaźni trade –

Kade pa than von prastade,

De sajekh na cèra nakhlas,

Ʒipun pe kodo drom pelas,

Kaj so ingrel ka gavorro,

O Rrom kaj bućhol Bangorro.


14. Intrègi gavutne manuś,

Vi le ʒuvlǎ thaj vi le murś,

Kaj le bute Rromen dikhle,

Kide pe krujal sa pe le,

Mek le gavesqo mujalo

Mindǎrt ak òrde avilo.

— Rroma!le, so tume kerden,

Kitǐ ʒene kaj avilen ?


15. O Ʒànʒa palpale phendas,

Pe-l rasqi vòrba kaj pućhlas.

— Kamàsas, raja, te ʒanas,

Kam anda tě manuś dikhlas,

Kathe tumenθe, do ʒenen,

Vaj śaj las sàma sar nakhen ?


16. Kodol manuś pa kas pućhas,

De arǎtǎra aba nas.

Ke ekh terno ćhavo arǎt,

Ćhindas la ćha kathar-o dad,

Vov si baro rablòvo, ćor,

La naśadas gera pe-j zor.

Butença vov kade kerdas,

Thaj na jekha praxosardas.


17. Baro bezex pe pesθe lel,

Kon len dikhlas, thaj ći phenel.

Kaj von garadǒn, te ʒanas,

La ʒïvinda śaj arakhas.

Kon so purrilas, vòrba dav,

Lesqe galbença pokǐnav.


18. Kon ći kamel te zarobij ?

Las sarkon jekh te śuśugij,

Thaj pe kodo avri gelas,

Ke khonik khànći ći ʒanglas.

O Ʒànʒa te miśkij kamel,

Kana katka vov so dikhel,

Ke and-ekh parno gadorro,

Ʒal karing lesθe raklorro.


19. — Me pa kodol manuś ʒanav,

Thaj kaj le — śaj tuqe phenav.

Fèri ke si te pokǐnes.

E pàjta paśa-l burr dikhes,

Thaj paśa la le guruven ?

Andre-j von so-l duj, thaj soven.


20. Maj but o Ʒànʒa ći śundas,

Lov rupuno lesqe ćhudas,

Aba kothe nas so keren,

Mukle fugaça le grasten.

Von paśa-j pàjta kana sas,

Xukle tele pa penqe gras,

Thaj lokorres kothar gele,

Krujal e pàjta tordǐle.


21. E vràma pesqe dand ćhïtas,

Pe-j pàjta — pa savi phenas.

Le barranga kaj kernile,

Pherdo rivaśa kerdǐle. pharraimàta

Thaj sarkonesqe sas dendrak, miśto

Te thol pe lenθe pesqi jakh.


22. Dikhen, ke von p-o khas soven,

Thaj jekh jekhes angali den.

O Tàri hirtelen śundas,

E Zèrfi sar cipisardas.

Kapisardas la ande-l vas,

Thaj karing pesθe kikidas.

— So-j tuça, Zerfi, so kerdan ?

Faj ma ćorro suno dikhlan.


23. — O Devl!a sunto!na, nais !

Dikhav ke Tàri tu trais.

Voj les korraθar xutǐldas,

Thaj lesqo muj sa ćumidas.

Bara lośaθar ći ʒanel,

Vaj te asal, vaj te rovel.


24. — Jaj, će ćorro suno dikhlem !

Me and-ekh veś baro gelem,

De pala sosθe — ći serav.

So fèri jokhvàrsa dikhav,

Ke lokorres, ćoral, palal,

Ekh baro rićh pe tuθe ʒal.

Kamav daraθar te cipij,

Naśtig, naj glàso, ći birij.


25. Vov hirtelen pe tu xuklas,

Ande tǐ korr le dand muklas,

O rat kothar kaj fitǒlij,

Lokes o rićh avri sivij.

Kana kodo me sa dikhlem,

So sas ma zor, cipisardem.


26. Ćorre mek sàma ći line,

Kana aba andre dine,

Maj but sar biśthajpanʒ ʒene.

Von mindǎrt krujal sas line.

Anglal o Ʒànʒa avilas,

Bara rovlǎça and-o vas.

E Zèrfi maj feder benges

Pe lesqo than dikhlo, sar les.


27. Maśkar le Rrom si but ʒene,

Kaj ći pakǎn ande-l sune.

Ćak pa suno, kaj so phendas

E Zèrfi, sarkon jekh śundas.

De śaj phenen ke xoxadas

Kado suno kaj voj dikhlas ?


28. — Tàri, mukav tu te rugis,

Anda kodo te na gïndis,

Ke me tǒ ćorro 'gi kamav

Ka Berzebuk te bićhavav.

Kam śaj "kèrka" kade keres, eremìta

Kaj o Simpètri te peres.

— Me tuqe, Ʒanʒa, naisij,

Anda tǐ vòrba ći hasnij.


29. O Ʒànʒa e rovli vazdas,

Thaj le Tares laça kamlas,

So sas les zor te malavel,

P-o than o Tàri te merel.

De ʒipun vov gïndisardas,

Lesqi rovli ka Tàri sas.


30. La dumukhaça le Ʒanʒas

Sar ćokanoça maladas.

Vov sar mato te avilo,

Dumeça palpale gelo.

Kaj sas thulo, kade pelas,

Mezij e phuv zengisardas. résonner

O Tàri palpale xuklas,

Thaj angla-j Zèrfi tordǐlas.


31. Kitǐ ʒenença vov ʒanel,

Ke but avri naśtig inkrel.

De sajekh i, ʒipun birij,

Pesqa Zerfa si te ferij.

Ći aćhilas les kaver drom,

Ke sa pe les pele le Rrom.


32. Ezera ćerhaja dikhlas,

Kana o Cepuś maladas

Les la rovlǎça pa śero,

Mindǎrt pelas tele gero.

Kaj sas pe les o parno gad,

Sa lolilas kathar-o rat.

Kana te vazdel pe kamlas,

Les aba kaver maladas.


33. Sar kas kamen te mudaren,

Kade le Rrom ćorres maren.

Dural dikhel pe les e ćhej,

Ke dulmut aba zalime-j.

La duj ʒene tele inkren,

Karing-o Tàri ći muken.


34. Ćorri kade las te cipij,

Ke le Rromen sa kaśukij.

O glàso laqo parudo-j,

Mezij ke vàdno-j, vaj dilo-j.

Laqe jakha sar glaźune-j,

Intrègi bal sa purlime-j.

Kamèlas lenθar te skepij,

De naj baxt, kana ći birij.


35. Dikhlas so naj so te kerel;

Kapisardas voj sar ʒukel,

Anda-l ćhave jekhesqo vas,

Le dand gele ʒi and-o mas.

Dukhaθar vov cipisardas,

Thaj laqo vas avri muklas.


36. Xolǎθar voj so ći merel,

O kaver Rrom kaj la inkrel.

— Ta muk ma, ćhav tu ande-j phuv !

Ke maj dilo san sar guruv.

Del tu puśke o meripe !

Inkres ma pe tǒ ćorripe.

Ke mura papućaça les,

Atùnći magerdo aćhes.


37. Pesqi papùća tele las,

Les te ćhinel pa muj kamlas.

Kana kodo o Rrom dikhlas,

Maj dur pe-j rig laθar xuklas.

Daràjlas. Ke e ćhej dili-j,

Thaj śaj les vorta magerij.


38. E Zèrfi kaj o Tàri das,

Thaj peça les voj ućhardas.

Line te cìrden la tele.

Pe lesθe laqe vas mule

Thaj la naśtig lesθar ćhinen,

Xolǎθar vi pa la maren.

O Gròfo karing le naślas,

— Te na maren ! cipisardas.


39. — Ćak la si dad savo birij,

Pe laθe te paranćolij.

Thaj kaver, vi o Del t-avel,

Naj vòja la te malavel !

Le Rrom ćhude penqe rovlǎ,

Ke ći kamle t-aven xolǎ.


40. Ìva e Zèrfi sa mardi-j,

Voj mek pa pesθe ći gïndij.

Anda kodo ke sàma las,

Sa and-o rat o Tàri sas.

Vov kasavo p-o muj parno-j,

Sar kon dulmut aba mulo-j.

Thaj angla la gibzisardas, dikhlǎs sar and-o suno

Ke vov ći jokhvar ći phurdas.


41. Voj las pe lesθe te urlǎl,

Avri te cìrdel pesqe bal,

Lesqo śero opre vazdas,

Kana le śèburi dikhlas, ràne

Las te cipij : — Mulas, mulas !

Thaj vi voj paśa les pelas.


42. — Aćhadǒn, na vorbin, śunen !

Ak òrde le gaʒe aven.

Beśen maj sìgo sa pe-l gras !

(Avri lenqe o Ʒànʒa das.)

— Ke von te dikh'na le mules,

Thaj vi amen sa paśa les,

Atùnći lùma ći dikhas,

Pe-l tèmlici sa kernǔvas.


43. Le Rrom kodo kana śunde,

Maj sìgo sa pe-l gras beśle.

O Gròfo pesqa pha vazdas,

Ćhïtas la angla pes p-o gras,

Von sar maj sìgo prastade,

Ćorre Tares kothe mukle.


44. O mujalo kidas gaʒen,

Phendas trobujas te ʒanen,

So-j la Rromnǎça, kaj cipij,

Mezij la varekon nyuzij. maćhavel

Ʒipun phuvǎθar aresle,

Ćhućhi e pàjta arakhle.

Nas khonik, fèri aćhilas

Ekh murś, kaj paślǒlas p-o khas.


45. Von kana lesθe paśile,

Sa and-o rat ćhordo-j dikhle.

Vov zurales ćorro mardo-j,

Lesqo śero sa pharado-j,

Sa vunèti sas lesqe mas,

Thaj ande-l śèburi le vas.


46. Kodol gaʒe kaj avile,

Ekh phurorro sas maśkar le.

Vov ande-l śkòli ći phirdas,

Pesqe dadesθar sikǐlas

Le manuśen te sastǎrel.

(Kana nasvalipe avel.)

— Phen traime-j vov, vaj mulas ?

O mujalo lesθar pućhlas.


47. Me pe kodo naśtig phenav,

Ʒipun miśto les ći dikhav.

Intregones pipisardas,

Sa lesqe śèburi dikhlas,

Śele kinonça hakǎrel,

Ke o jilo ìnke marel.


48. Kana kodo aba kerdas:

— Ìnke traij, lenqe phendas.

De fèri pe tume aćhel,

Maj dur traìla, vaj merel,

Ke te kamen les te 'źutin,

Fèri sar maj sìgo birin

Si le grasten te astaren,

Les and-o fòro te ingren.


49. Ći biś minùci ći nakhlas,

Aba and-o vurdon duj gras

Le maj laćhe sas astarde.

Les pe kodo vurdon ćhïte.

O mujalo anglal beślas,

Thaj and-o fòro prastadas.

O agor i e śtartone śerajesqo.


ŚÌRLEL O PÀNƷTO ŚERAJ


1. Le Rrom kaj le Tares marde,

Kana kothar aba trade,

Kade prastav'nas le grasten,

Ke spùmi pa-l ćorre peren.

Na k-o but vràma naćilas,

Ʒipun o fòro dikhilas.

Pa les daràjle te nakhen,

Hot lenqi vùrma te na len.


Anda kodo pa kodo drom,

Tele ćhinde intrègi Rrom.

'Malǎnça krujal tradine,

Pe-j kaver rig avri dine.

Palal-o fòro aćhilas,

Len jekh gaʒo mek ći dikhlas.

Von sorro děs kaj ći xale,

Sa sar le ruv sas bokhale.

Maj dur line te prastaven,

Khere maj sìgo te aven.

O Gròfo palal aćhilas,

Lesqo gras vi vov khinilas,

Gero do ʒenen ingrèlas

Ke la pha pe-l vas inkrèlas,


Pa drom jekh ćorro bògo ʒal,

P-o angluno punro langal.

And-ekh talìga astardo-j,

D'abǎ traij, ke phurdino-j.

Vov sarkon vèrsto hodinij,

Ke ći kodi, thaj ći birij.


E Inùśa kasavi khini-j,

Ke le punre d'abǎ miśkij.

Aba cirdel intrègo děs,

Kadal pustione grastes.

Avri les trival astardas,

Po-kh dopaś ćàso xaxadas,

Maj but ekh sèmo zor te lel,

Thaj and-o fòro te resel.


Sar ćorri ʒal, kade gïndij :

Sòde trobuj te kinoij

Ìnke manuś, ʒipun avel

And-o forìci kaj kamel.

Pesqe jakha p-o drom ćhudas,

Bute ʒenen pe-l gras dikhlas.


Voj las le sàma de dural.

Kade aven, sar e balval,

Thaj paśon, paśon, paśa la-j.

Nakhle la, durǒn, aba naj.

E Inùśa mindǎrt pinʒardas,

Kodol i von, kaj bićhadas

O Làslo, hot te xutǐlen,

Kaj so naśle le do ternen.


Voj sar p-o dùjto kerdǐlas,

Kaj maśkar lenθe ći dikhlas,

Ći la Zerfa, ći le Tares.

Rugisardas le Devlorres,

Anda kodo, kaj ći pele

Lenqe duśmànuri pe le.


Ta vi kade miśto gelas,

Kaj fèri la o Rrom mardas.

Voj lesqi dej i, — śaj rebdij

(Lośaça and-o 'gi gïndij.)

Pa sakofàlo bisterdas,

Thaj angla la gibzisardas,

Sar voj kikìdel karing pes,

Pesqa bora, thaj le ćhaves.


Daraθar e ćorri xuklas,

Kana pesqo anav śundas.

— Inuśa ! So-j tuça, soves ?

Kaj me cipij, thaj ći śunes.

Kana pesqe jakha vazdas,

Dikhlas o Gròfo kodo sas.


Vov pesqa phaça and-o vas,

Beśel p-ekh vuźo, lolo gras

Laqo śero tele klembij,

Naj tràjo ande la, mezij.

— Ta Gròfo, so kerdas e ćhej ?

Dikhav la ke voj zalime-j !

Phen kaj o Tàri ? Me kamav

Pa sakofàlo te ʒanav !


Kana tele pa gras xuklas,

Thaj pesqa pha pe-j phuv ćhïtas,

Dikhel pe-j Inùśa, thaj gïndij

Kathar će vòrba te kezdij.

E ćorri hìra kaj anel,

Pa lesqo muj naśtig nakhel.


— Inuśa, so aba pućhes ?

Ćak pe tě duj jakha dikhes,

K-e ćorri ćhej d'abǎ traij,

Kaj de duj ćàsuri phivli-j.

O sùnto, dràgo Del ʒanel.

So la Zerfaça śaj avel.


— Kam Grofo na miśto śundem,

Vaj śaj ćorres tut hakǎrdem ?

Phen ke dili sim, naj ćaćes

Ke mudarde mure ćhaves !

O Gròfo ande-j phuv dikhlas,

Asvin pa muj tele khoslas,

Thuvǎli las te phabarel,

Naśtig maśìna arakhel.


Maj dur e Inùśa ći pućhlas.

O ćaćipe aba ʒanglas.

Voj and-o baro ćorripe

Las sar kalo nasvalipe.

Mezij belǎça maladas

La varekon, kade pelas.


O Gròfo nivar ći dikhlas,

So e Rromni pecisardas.

Sa ćhudènas pe laqe mas,

Vi le punre, thaj vi les vas.

Mek o manuś naśtig birij,

So laça sas, te iskirij.

Kana pa laθe naćilas,

E lìndri las la, thaj sutas.


Anda o suno las te hondǐj,

Thaj po lokes te ubredij.

Śele kinonça uśtǐlas,

Po-kh sèmo pesθe avilas.

Ćorri dukhaθar ći birij,

Mek le śereça te miśkij.


Kodo voj ći pecisardo,

O Gròfo la te inkerdo.

Vov ìnke laθar durilas,

Anda kodo kaj so śundas

Kathar le Rrom, ke kasaven

Sar voj so sas — le beng maren.

Vov anda-j dar (iva sas děs)

Sa ćhïv'las truśula pe pes.


Voj kaj o Del vazdas le vas,

Thaj roindos lesθar pućhlas :

— Sar Devl!a śaj kade kerdan,

Mure ćorre ćhaves kaj lan ?

Tuqe rugijas sarkon děs !

Phen, sosθar man kade mares ?


Mek vi bezex me te kerdem,

(Kam tuqe vareso phendem)

Trobujas les te aćhaves,

Thaj man pe lesqo than te les.

Ke dòsta me traisardem,

But ćorripe rebdisardem,

Bi lesqo sajekh ći kamav,

Pe kadi lùma te ovav.


Kade ćorri Rromni kukij,

Laqo jilo so ći pleznij.

O Gròfo varesar kamel,

Laqe maj feder te avel.

Las te gïndij, so te kerel,

Će vòrba laqe te phenel ?


— Inuśa, so aba roves,

Ćak sajekh les ći uśtaves.

So ćhinado-j kathar-o Del,

Kade si musaj te avel.

Maj dur naśtig kade keres,

Ke anda-j briga śaj meres.

Atùnći phen, pe kas kames

Tě ćhavorren te aćhaves ?


— Śun, ker kade sar me phenav :

Le kal trin gàlbi tut kaj dav,

Ʒanav ke naj tu duj neve,

Thaj tut trobùna le love.

Katka-j o fòro, ćak ʒanes ?

Unzar tǐ cèrha paśa les.


Vi le Tares kothe anen,

Le nasvalen kaj sastǎren.

Pa kodo kher si te pućhes,

Gïndij kothe les arakhes.

— Kamlèmas tut te saj 'źutij,

Fèri e ćhej d'abǎ traij.

Naśtig aćhav, pe muro Del,

Ke ćorri Zèrfi śaj merel.


— Će miśtipe manqe kerdan,

Pe-j lùma khonik pe tǒ than

Kodo ći dopaś ći kerdo,

Mek le grastes ći aćhado.

Pe ma maj but naj so dikhes,

Le ćhaça si te sigǎres.


Opre e Inùśa uśtǐlas,

Karing-e Zèrfi paśilas.

Ćorri las pale te rugij :

— Ker Devl!a voj te śaj traij.

Laqo śero opre vazdas,

Thaj laqe phova ćumidas.

— Śun Zèrfi, tuqe colaxav,

Si le Laslos te peravav.


Tumaro tràjo kaj ćhinde,

Mure ćhaves kaj mudarde,

And-o forìci so resav,

Lesqe ćhaven sa kernǎrav.

Maj but len nivar ći dikhel,

Si vi vov sar me te rovel.


E Inùśa laθar uśtǐlas,

Ćorri brigaθar bangilas.

Kade gelas ka grastorro,

Sar voj mati te avilo.

Les aśvaraθar xutǐldas,

Ka Gròfo o śero boldas,

— Aćhen Devleça, naisij,

Ke vi me musaj te miśkij.


O Gròfo nas so 'źukarel

Las le grastes te prastavel.

Vov fèri pa kodo gïndij,

Te śaj maj sìgo nevezij

Le manuśenqe, ke kamel

Len e Rromni te phandavel.


Kana khere las te resel,

Vov de dural aba śunel,

Sar maśkar pe le Rrom vorbin,

Kuśen pe, xan pe, thaj cipin.

Dikhes tu, vi von hakǎrde

Ke dilipe baro kerde.

Le raj śaj len le savorren,

Atùnći lùma ći dikhen.


Kaj le dadesqi cèrha das,

Lokes pa gras tele xuklas,

Vov pesqa pha pe-l vas inkrel,

Pe la e dej las te rovel.

— Ta so roves ? Ćak ći mulas.

Thaj la Zerfa tele ćhïtas.


Kana karing le murś gelas,

Intregone ʒenen manglas,

Te śaj le Rrom kadal birin,

Ekh sèmo les te halgatin.

Kathar-e Inùśa so śundas,

Vov lenqe sa tele ćhïtas.

— Ćhava!le, vorta so phenel,

Sar me dikhlem pa la — kerel.


Kadal vorbença so phendas,

Faj tuqe so le mudardas.

Von sa dośar'nas jekh kavres,

Thaj śaj gelo lenqe ćorres,

Ke aba ʒàlas phral p-o phral,

Fèri o Làslo das anglal.


— Ćhava!le, na cipin, śunen !

Xamaça khànći ći keren.

E paluni godǐ ćorri-j,

Tumen voj sajekh ći 'źutij.

Maj sìgo ʒan, thaj astaren,

Ekh pilantàśi na muken,

Thaj si pa than te prastavas,

Te śaj maj dur kathar naśas !


Andre von mindǎrt astarde,

Tele le cèrhi perade,

Pe-l vurdona sa kidine,

Kas sas ʒukel, palal phandle,

Le ćhavorra pe-l por beśen,

Le Rrom line drom te cìrden.


Kodol droma so von ʒanen,

Pa-l Ligèti veśa nakhen.

Pa le śaj trades vi trin děs,

Thaj kherorro mek ći dikhes.

Phenen le Rrom pe-l ruv anen,

Te si le dar, ka veś naśen.

Vi akanak kodo kerde,

Pa le će hira ingerde.


Intrègo rǎt ćorre trade,

Mek le grasten ći xaxade.

Vazdàsas pe o kham opre,

Maśkar-o veś ʒipun dikhle

Ekh 'mal, kaj śaj o děs maren,

Thaj pe-j rǎtǐ te 'źukaren.


Lindraθar von d'abǎ train,

Te unzaren mek ći birin.

Le Rrom line penqe grasten,

Lokes avri te astaren.

Lenqe rromnǎ, kade, fer-sar,

Maj sìgo laćharde pe-j ćar.

Le ćhavorra cipin, roven,

Ke nas arǎt kaj te soven.


Ekh vòrba kathe ći śunes,

Aba ìva si baro děs.

Ùni manuś kade xirin,

Mezij te phurden ći birin.

Le gras avri pe-j ćar mukle-j,

De sarkon jekh lupunzime-j.


Aba pala mizmèri sas,

Kana o nìpo uśtǐlas.

Cipij o Làslo savorren,

Maj sìgo lesθe te aven.

Vov p-o abav kaj so kindas

O but xabe, sa aćhilas.

Thaj akanak o Rrom kamel,

Kodo xabe te hulavel.


Vov akhardas terne ćhaven,

O jekh vurdon te ćhućharen.

Line te kiden sa tele.

Lenqe jakha avri gele,

P-o but xabe, thaj pe-l molǎ.

Pitǎnas lenqe le salǎ.


Ʒanel o Del kothe so sas,

Goja, khila thaj o but mas,

Retèśki, le khude manre,

Le papinǎ, khajnǎ, anre.

Pe-j bari jag avri peken,

Ʒipun intregone balen.

Si thule śax, si bokolǎ,

Rïtìi, bèri thaj molǎ.


Pa ć-ekh manuś ći bisterdas,

Pe savorrenθe huladas.

Le Rrom line te xan, te pen,

Thaj le Laslos te aśaren.

Von anda les, sar anda dad,

Ta-l pe kodo ćhoren o rat.


O kham karing tele gelas,

Kothe o ćèri lolilas.

Le Rrom paj den le grasten,

Ke sar pa-kh ćàso astaren.

Atùnći tunǎrikozij.

E kumpanìa śaj miśkij.

Děse daraθar ći kamen,

P-o drom o nakh te sikaven.


De śtar rǎtǎ sar kinoin,

Aba le Rrom ka Del rugin,

Kadal veśa te śaj nakhen,

Thaj pe gavesθe te peren.

Ke o xabe kaj huladas

Pe le o Rrom, p-o agor sas.


Mezij ke len o Del śundas,

Thaj anda veś avri andas.

Le manuśen aba nas zor,

Kana dine kaj o agor.

P-ekh mal o Làslo sikadas,

Kathe trobuj te unzaras.

Ke èta le gava dikhav,

Maj dur te tradas ći tromav.

Le Rrom maj but ći 'źukarde,

Sa penqe cèrhi unzarde.

Kide avri kodol ćhaven,

Kaj manro ʒanen te mangen.

Phende : "Si and-o gav te ʒan,

Ke naj so le manuś te xan".


Mek le sastenqe sas phares,

Pe-j Zèrfi naj so te phenes.

Intrègo vràma nasvali-j,

Thaj sar e paraśtuj śuki-j.

Fèri paj ekh sèmo pel,

De p-o xabe naśtig dikhel.

Śtar děs sar voj aba postij,

Mek te miśkij pe ći birij.


Ekh kasavi terni ʒuvli,

Thaj nakhǒl sar e memeli !

Univar pe-l manuś dikhel,

De khanikas ći pinʒarel.

Cipij ke savorre kamen,

Laqe Tares te mudaren.


Univar vi kade perel,

Ke pesθe geri ćhej avel.

Atùnći roindos rugij,

Ka sùnto Del, te na traij.

De sar o Tàri laça nas,

Sa angla laθe kalilas.

Voj maj feder leça kamel,

Pe-j kaver lùma te avel.


De maj but vràma voj sovel,

Vaj fèri and-ekh than dikhel.

Faj ma les angla pe gibzij,

Ke leça vareso vorbij.

La ćhaqe vuś sa phabarde-j,

Sar ka mulo le vas śudre-j.


E ćorri Kireś hakǎrel,

Ke sajekh laqi ćhej merel.

Haj voj khanćeça ći birij,

Hot ćorra ćha te śaj 'źutij.

E Zèrfi kam traisardo,

Laćho doktòro t-avilo.

Ʒi and-o fòro te reses,

Trobuj te tràdes vi duj děs.


Ke maj paśe fèri gava-j,

Kothe nisavo jatro naj.

La and-o fòro te ingrel,

E ćhej p-o dopaś drom merel,

Ke kabor kìno ći birij

Avri e Zèrfi te rrevdij.


Sar voj gïndij so te kerel,

E Brìa karing la avel.

Pe-j Zèrfi dòsta but dikhlas,

Pala kodo tele beślas.

— Śun pheni!e Kireś, me kamos

So me pheno, o kan te thos.

Kames te na merel tǐ ćhej ?

Atùnći av kaj muri dej.


Si mura daqe te phenas,

E Zèrfi so pecisardas.

Te kam'la laθe te avel,

Tǎ ćha atunci sastǎrel.

Ùni kaj ʒi aděs train,

Śaj fèri laqe naisin.


Ìva e Kireś ći pakǎl,

De sajekh kaj e Tèrka ʒal.

Kodo kon tasol, xutǐlel,

Mek vi milìngo te avel.

Laqe kaver dromavri nas,

Fèri e Tèrka aćhilas.

Haj voj kam śaj ćaćes ʒanel,

Sar la Zerfa te sastǎrel.


O Del pe-j Tèrka bisterdas.

Opral śele berśenqi sas.

Ìva voj kasavi phuri-j,

De pe punrenθe zurali-j,

Pesqe kòrkorri sa kerel,

Voj te 'źutin la ći kamel.


E phurorri avri śuki-j,

Le kòkala, thaj e morthǐ-j.

Le bal kaj thaj kaj puśkazin,

Sa rupune thava mezin.

Voj bangilǎs ande-l dume.

Śaj manqe ći pakǎn tume:

Pe kas laqe jakha dikhen,

Sa sìrmi pa kodo phiren.


E Kireś das la laćho děs.

— Ʒa beś tele, ta so roves ?

— Ta sar bibe te na rovav,

Kana bi ćhaqo śaj aćhav.

— Aj so tǎ ćhaqe kerdǐlas,

Kaj anda la kade daras ?


So sas pe-j Zèrfi, sa phendas

De e ćoxai ći śun'las...

Pa la e Kireś hakǎrel,

Ke te 'źutij la ći kamel.

Atùnći paśa laθe gelas,

Angla-l punre laqe pelas,

Las te rugij la te avel,

Ćorra Zerfa te sastǎrel.


— Śun Kireś, ći kamos te ʒav,

De pe tǒ ćorripe dikhav.

Butenqe miśtipe kerdem,

Mek "nais tuqe" ći śundem

Kas sastǎrdem, hot te phenen.

De ći dikho pe le — aven.


Kana e Tèrka avilas,

Pe-j Zèrfi le jakha ćhudas,

Dikhel, ke pesθar ći ʒanel.

Izdraipe pe la avel.

Ande-l paja laqo ćikat,

Naj and-o muj ekh sèmo rat,

Le vas śudre-j thaj hakǎrel

Laqo jilo d'abǎ marel.


— Kado nasvalipe ʒanav.

Sar av'la – me naśtig phenav.

Voj las les faj ma anda-j dar.

Te śaj pero pe kodi ćar,

Me pa savi manqe gïndij,

Tǐ ćhej atùnći baxtali-j.


De te na av'la, śaj manges

Atùnći le jekhe Devles.

E phuri Tèrka uśtǐlas,

Karing-o veś lokes gelas,

Thaj las te ròdel ande-l burr.

(Le burorra sas dòsta dur.)

Opral-o ćàso naćilas,

Ʒipun pe kodi ćar pelas.


Sòde trobujas la, kidas,

Pala kodo khere gelas.

So anda-j ćar aloj avri,

Kodo sa thol ande-j piri.

Pala kodo paj ćhordas,

Thaj dòsta vràma kiradas.


Voj ande-j glàźa drab ćhordas,

Thaj kaj e Zèrfi avilas.

Las vareso te śuśugij,

(Dikhes tu, le Devles rugij,)

Pala kodo ekh rroj manglas,

Drabeça kodi rroj pherdas,

Thaj das la nasvala te pel.

Phendas si mindǎrt te sovel.


Maj ekh kurko o drab pilas

E Zèrfi, ʒipun sastǐlas.

E Tèrka, vaj o ternipe,

Nyerisarde o meripe.

E ćhej po-kh sèmo hakǎrel,

Sar laθe laqi zor avel.


Će sìgo o milaj nakhlas !

Aba o śarel avilas.

Le tatǐmàta naćile,

Le děs maj skùrti kerdǐle,

O giv tele sas kidino,

O veś mezij sumnakuno.

Line le briśinda te den,

Mezij e phuv sa kernǎren.


O Ardom ande-j cèrha das, ≠ anda-j

Tela briśind sa kingilas.

Pućhel e Kireś : — So keres,

Thaj kaj tela briśind phires ?

— Gele sas anda-j doś le gras,

Trobujas len te boldavas.


— Ta Ardom, so kathe keras ?

Ćak aba naj kaj te phiras.

Tume Rroma!le ći gïndin

Maj dur kathar te indulin ?

O Ardom mindǎrt das anglal :

— Ta anda kas kado sa ʒal ?

Ćak anda so tǐ ćhej kerdas,

Si o kuć fòro te mukas ?


Aj sòde vèrsturi kerdam,

Laćhe gavesθe ći pelam.

Kodo si cèra: pa abav

Biś gàlbi si te pokǐnav.

Le kaver deś tele xalam,

Ke khànći ći nyerisardam.


De akanak phen kaj te lav

Love me, sa te boldavav,

Ke ekh fènigo ći birij ?

Dikhes ćak sòde śaj nyerij.

Phendem : — Sar ćha te barares,

Barar maj sìgo le benges !

Ìnke biris te des anglal,

Kana pa la e vòrba ʒal.



Kodo e Zèrfi sa śundas,

Thaj te rovel kezdisardas.

— Sar Tato, tu kade vorbis ?

Ćak tu trobujas te gïndis,

Tumenθar so avri gelas !

O Tàri anda so mulas ?


Anda kodo kaj duj terne,

Phandle o tràjo khetane ?

Kade muklo-j kathar-o Del,

O murś ʒuvlǎ pesqe te lel.

Phen, śaj amari doś keres,

Kaj vov kamlas ma, thaj me les ?

Ćak tu te ròdes dośales,

Pa tu trobujas te phenes.


Phen manqe, kon kodo kerel,

Bi pućhimasqo, ćha te del ?

Ta so gïndis, e ćhej ʒukli-j,

Bi kamimasqo śaj traij ?

Rromes te les, ćak naj pheras,

Sar ekh kotor manro te xas.


De tu kodo te hakǎres,

Si tuqe zurales phares.

Ke pa khanćesθe tuqe naj,

Fèri gïndis pa sumnakaj.

So fèri muri doś kerdan,

Kaj trànda gàlbi xasardan.

Phen kasqi doś me te kerav,

Kaj parni lùma te dikhav ?


E ćhej las pale te rovel.

O Ardom la ći pinʒarel.

Sar les e Zèrfi das anglal ?

O dad ćak naj laqo amal.

Kana miśto gïndisardas,

Boldas pe, thaj avri gelas.


Duj děs briśind ìnke pelas,

O kham p-o trìto avilas.

Intrègi Rrom lesqe lośan,

Le ćhavorra pe-j 'mal miźgan.

Savenqe cèrhi nas laćhe,

And-o paj sas sar maćhe.

Thaj akanak ćorre kamen,

Le śeranda te śukǎren.


— Ta so-j Rroma!le? Haj phiren !

Ćak naj pe so te 'źukaren.

Maj sìgo ʒan tar and-o drom !

(Cipisardas pe le o Rrom.)

Kas si love, kodo traij,

Kas naj — trobuj te zarobij.


Le ternimàta astarde,

Kodol kon kam'nas, sa trade.

E Zèrfi kathe ći gelas,

Fèri le vàsuri kidas,

Thaj ingerdas le te thovel,

Ʒipun e dej khere avel.

Vi voj te ʒal te zarobij,

La naj jilo, voj ći birij.


Sar voj kodol pira morel,

Gïndij : — So laça śaj avel ?

O kuʒum faj ma la dukhal,

Ke gràca lel la kana xal.

Voj mindig kasavi kovli-j,

Ke te phirel d'abǎ birij.


Kana e Kireś avilas,

Aba pala mizmèri sas

Aj nas la zor te kiravel.

— Ʒa, Zerfi, tu kirav — phenel.

Opre e Zèrfi uśtǐlas,

Ekh sèmo kaś pe-j jag ćhïtas,

Kana o mas las te ćhingrel,

La mindǎrt gràca las te lel.


Sar phabardi kothar xuklas,

Vi e ćhuri pesθar ćhudas.

Phendas naśtig te kiravel,

Ke sa opre laqe avel.

— Ta sosθar ? — Laqi dej pućhlas.

Ke voj naśtig dikhel p-o mas.


E Kireś godǐ ći marel.

Korri trobujas te avel,

Te na lel sàma ke e ćhej,

Na pa butesθe av'la dej.

Voj le Grofos cipisardas.

Te astarel andre, phendas,

Kaj k-o doktòro voj kamel,

La ćha maj sìgo te ingrel.


Kodo manuś kaj sastǎrel,

Kana dikhlas la ćha, phenel :

— Naj sosθar te daras, rromni!e,

Ke maj sasti-j tǐ ćhej sar me.

Pa laθe tuqe śaj purrij :

Trine ćhonenθar-j phari.

Kana kodo e ćhej śundas,

Sar o bumbàko kovlilas.


O raj ćhïtas la te beśel,

Te sàma lel, te na perel.

Voj nùmaj jokhvàrsa dikhel,

Ke laqi dej ćoral rovel.

Gïndij lośaθar kaj śundas,

Ke si ande-l Devlesqo vas.


Sar voj kade pe-j dej gïndij,

E Kireś las te śuśugij :

— Tu naj so khànći te daras,

Tǐ dej ćak ìnke ći mulas.

Ʒanav me so pecisardan,

Kaj le bonkoça aćhilan.

De me tut muri vòrba dav,

Ke sajekh les xasaravav.


E Kireś sar kodo vorbij,

P-o muj e Zèrfi zeleni-j.

Izdran xolǎθar laqe vuś.

— Tu san dràgula, na manuś !

Ta cèra ćorripe kerdan,

Lesqe dades kaj mudarden ?


Thaj ìnke vi le ćhavorres

Elpìdes tu te mudares ?

Ta sar kodo vov te pecij,

Maj sìgo pe-l gaʒe jutij. aresel

O Del mardas ma zurales,

Kaj las manθar ćorre Tares.

De sajekh lesqe naisij,

Si kasqe akanak traij.


— Pustij o Del muro śero.

Ćak manqe nas pa ćhavorro,

Ke o bezex pe manθe los,

Te anda tu kodo keros.

Me na miśto tut hakǎrdem,

Thaj dilipe baro phendem.


Śun ćak, ćhe' Zèrfi, te biris

Mangav tu manqe te jertis.

Ke te naśtis, kana mero

Pe muro 'gi av'la pharo.

E ćhej la da naśtig jertij,

Ke voj kodo ći erdemlij.

— Muk tuqe te jertij e Del,

Kaj pe ame opral dikhel.


Laqi xoli sa naćilas,

Ande la daqi korr pelas.

Von so-l duj anda-j loś roven,

Thaj le asva pa muj khosen.

— Aven, si kaj tǒ phral te ʒas,

Ke aba dòsta 'źukardas.

E vràma pale rumusàjlas.

O ćèri, zurales xolǎjlas

Pe kadi phuv, ke voj mekel

Baro bezex pe la t-avel.

Kaśukij la ronʒetonça,

Phabarel la straftinǎnça,

Thaj intrègo lùma kamel

And-o briśind te tasavel.


Ći bisterdas ći pe-j balval,

Phendas p-o maripe te ʒal.

Kodi pa veś kana nakhlas,

Ùni kopàća peradas.

So laqe and-o drom perel,

Voj sakofàlo xurdǎrel.


Ći le Rromen voj ći muklas,

Sa lenqe cèrhi peradas,

Le kotora vazdas opre,

Thaj ingerdas le erekre.

Le briśindeça len marel,

Sa lenqe tràmci kingǎrel,

Intrègi śeranda so sas,

Voj sa karing-o veś ćhudas.


Ći śundǒl khànći kon cipij,

Ke e balval len kaśukij.

Le ćhavorra ćorre urlǎn,

Ke and-o baro śil izdran.

Lenqe deja ìva kamen,

Naj soça len te ućharen.


Kodi bari balval kaj sas,

Jokhvàrsa pesqi zor ćhïtas.

Voj ìnke kamlas te phagrel,

De khinilas, ʒikaj perel.

Atùnć'o briśind la kidas

Thaj pe pesqi phak la ćhïtas,

Kade lokorres śaj hural,

De na but sig, d'abǎ miźgal.


Pala briśind le Rrom kamen

Bare jaga te śaj laven.

But kràngi anda veś ande,

(Fèri le kràngi sas kinde.)

Anda vurdon ekh phal cirde,

Laça jaga cicisarde.


Von sorro rǎt jaga keren,

Thaj krujal savorre beśen

Anda-l Rrom varekon phendas,

Ćhava!le, sa kathe meras.

O Baro Làslo das anglal :

— Maj but naśtig aćhas pe-j 'mal.

Te tradas naj so te gïndis,

Kathe trobuj te ivendis.


E detehàra avilas,

Anda-l Rrom sarkon jekh gelas,

Te ròdel pesqe śeranda,

Le cèrhi, còluri, gada.

Ćak khànći len ći aćhilas,

Sa and-o ćorripe gelas.


Opral duj ćàsuri nakhle,

Ʒipun kodo sa arakhle.

Le cèrhi e balval vazdas,

Opre pe-l kràngi umbladas.


Le śeranda sas ćhudine,

Maśkar le burr garadine.

Le tràmci paślon kaj aj kaj,

Ùni xasàjle, — kathe naj.


Maj but von aba ći rode,


Penqe grasten sa astarde,


And-o forìci tradine,

Laćhe khera avri line.

Kas cèra lov sas, pel gava

Line khera ćupa ìva.


O agor i e panʒtone śerajesqo.


ŚÌRLEL O ŚÒVTO ŚERAJ


Ìnke o fòro sa sovel,

Aba o kham opre avel.

Ekh nùvero p-o ćèri naj.

Nas ći briśind kado milaj.

Le manuś opre ʒangavdǒn,

Aj lokorres gàta kerdǒn,

Ke sìgo savorre kamen,

Aba pe-j jarmàrka t-aven.



Kana e jarmàrka perel,

Na fèri krujal, vi dural,

Ùni manuś kathe avel,

Ke sarkonesqo bàjo ʒal.

Sa and-o them pa la ʒanel,

Ke ekh intrègo ćhon inkrel.


Kathe p-o fòro śaj dikhes,

Na fèri gavutne gaʒes.

Mek vi le cìrkuri aven,

Le ćiriklǎ kaj drabaren,

Pe-l trin lilorra xoxaven,

Thaj anda-l posokǎ ćoren.

Ta kon pe kado fòro naj !

Kofàri, Rrom, thaj vi raśaj.


Le Rrom pa sa le agora,

Ku sarença kathe aven.

Ùni kamel te lel bora,

Vaj jekh le kavren te dikhen.

P-o fòro ʒan, biknen grasten,

Kon si kofàra — mìti len.


Kothe kade sas sarkon berś

Ekh kumpànìa tela-kh veś,

De sar le cèrhi unzardas,

Maj but sar ekh kurko nakhlas.

O Làslo mindig sigǎrel,

Kathe maj sìgo te avel.

Te zebeisàjlas, ʒanel,

Aba thana ći arakhel.


Le Rrom kathe de sar resle,

Intrègo vràma mulatin.

Ekh děsorro mek ći mukle,

Ke le Rromnǎ but zarobin.

O Baro Làslo ći ʒanel,

So le lovença te kerel.


Le Ardomesqe arǎtǐ

Phendas: kurke kerel patǐv.

Vi le Rromen kothe so sas,

O Baro Làslo akhardas.

Vov bićhadas sas do ćhaven,

Molǎ, rïkìi te kinen.

De de teharin vov kamel,

Aba mesalǎ te ćhïvel.


P-o fòro khonik ći gelas,

Ka pe-j patǐv sas akharde.

Les te jertin, o Rrom manglas,

O děs kado kaj xasarde.

— Aba ćhava!le śaj aven,

Paśa-j mesali te beśen.


Sa le manuś beśle tele,

Aba po jekh, po duj pile,

Dikhen, o Rrom vazdas o vas.

Ćhava!le, man ekh vòrba sas :

— Kako pohàri me kamav,

Anda-l kirvesqi zor te pav !

Ke de sar khetane pelam,

Sar ćaće phral traisardam.


Ćaćes, ande kuko milaj,

Maśkar amenθe vòrba sas.

Phenen, ćhava!le, kasθe naj ?

De pa kado ame bistras.

Ćak sa le ćhavorra keren,

Le ćorrimàta kaj peren.


— O kirvo Ardom so kerdas,

Ame kodo naśtig bistras.

Amença te na avilo,

Kado ivend ćorres gelo.

Bute ʒenen 'źutisardas,

Kas aba ekh krojcàri nas.

Mure love dulmut gele,

Ke dèmas le sa unʒïle.


De so-j, ćhava!le, vazdas, pas.

Muk te ferij ame o Del,

Pe śukara riga te das,

O ćorripe te durarel !

O Làslo, thaj le Rrom vazde,

Penqe pohàra ćhućharde.


Le Rrom aba sa zalime-j,

De ìnke sajekh but pipe-j.

Vi le ʒuvlǎ po-kh sèmo pen,

Asan, gilaben, thaj khelen.

Fèri e Zèrfi ći avel,

Voj mindig vareso kerel.

Sïvel univar gadorra,

Vaj śukǎrel le pernorra.


So sas la e butǐ, kerdas.

Beślas tele te hodinij.

Śunel o ćhavorro rujas,

Śaj bokhalo-j aba gïndij.

Voj sigǎrdas opre te lel

Le ćhavorres, ćući te del.


Le Rrom maj dur sa mulatin,

De laqe le asva folin,

Kana dikhel će baxtale-j,

Kadal manuś, kaj khetane-j.

"Vov" angla la gibzisarel.

Atùnći voj gïndisarel :

— Duj tràjuri po jekh dino,

"Les" laθar te na ćhindino.


E Zèrfi pharo 'gi cirdas,

Dikhel, sovel o ćhavorro.

— Av tar Tarici, paślǔvas.

Ćhïtas les p-o śerandorro

Aj ćumidas lesqo ćikat.

Sar vov anel pe pesqo dad !

Kadal kurkesqo děs nakhlas,

Aba e lùja avilas.

O kham d-ekh ćàso sar opre-j,

De vi le Rrom sa pe-l punre-j.

Maj sìgo sigǎren te xan,

Ke si p-o fòro ćak te ʒan.

Fèri kukol save pile

Le but rïtìi — ći gele.


Aba andre sas astarde

Le gras, saven le Rrom inkren.

Sa pala-l vurdona phandle,

Saven sas gïndo te biknen.

Ùni deja le ćhavorren

Pença pe-j jarmàrka ingren.


Kitǐ manuś p-o fòro ʒan,

Sar le kira kana miźgan.

Nas than p-o drom kathar nakhes,

Le Rrom sa tradènas lokes.

Kana aba p-o than resle,

Pa-l vurdona tele xukle,

Le Rrom te ʒan te paruven,

Lenqe ʒuvlǎ te drabaren.


E Zèrfi palal aćhilas.

Phares i laqe te phirel,

Le ćhavorreça and-o vas,

Intrègo děs te drabarel.

De o ivend kana avel

So o milaj kerdas — pućhel.


Ìva e Zèrfi ternorri-j,

De naj pe la maj baxtali.

So fèri p-o bazàri das,

Te drabarel kezdisardas.

Voj nùmaj jokhvàrsa dikhel,

Pa drom laqo Tàri phirel:

Duj gras andre sas astarde,

Thaj trin pala vurdon phandle.


Madìnte le lila so las,

Jekha gaʒa te drabarel,

Sa peradas le anda vas,

Kana dikhlas ke vov nakhel.

Ìva aba o Tàri naj,

Vov sa ande laqe jakha-j.


Kon soindos rǎtǐ phirel,

Voj pe kodo las te anel.

Sa le gaʒan kothe muklas,

Pe-j phuv le lila bisterdas,

Thaj las te ʒal, de ći dikhel

Ke ćùpa tela gras perel.

La ekh gaʒo te na cirdo,

Aba dulmut la bisterdo.


Atùnći pesθe avilas.

Pesqe jakha las te morel.

Gïndij ke voj suno dikhlas,

Ke ćaćipe naśtig avel.

Kathar śaj Devl!a avilo,

Děse p-o fòro o mulo.


So śaj kodo apoj avel ?

Aha ! Kezdij te hakǎrel.

Kaj mindig anda les brigij,

Tele das pa śero — gïndij.

Apoj dili-j ? — Naśtig pakǎl.

Si pala les kothe te ʒal,

Karing-o Tàri prastadas.

Ìva śaj sa gibzisardas.

O Tàri de dural dikhlas,

Ekh Rromnǒrri sar drabarel,

Le ćhavorreça and-o vas.

Morem, kon śaj kodi avel ?

Kana ekh cèra paśilas,

So lesqo muj ći bangilas.


— Pe so me Devl!a 'źukaros,

Thaj le rǎtǎnça ći sovos ?

Kana aba pe la pero,

T-avel la Rrom, thaj ćhavorro !

Korro kamlèmas te aćhav,

Fèri kado te na dikhav.

So sas les zor ćhindas pa-l gras,

Thaj sar dilo maj dur tradas.


Kaj sigǎrav ? — Gïndisardas.

Aćhadǐlas, so ći rovel.

Ćak les bi laqo tràjo nas,

Vov pa kodo miśto ʒanel.

So but andra lesθe dukhal,

Sar kaver la Zerfa azbal.


O ćorro Tàri hakǎrel,

Ke dilipe kade śaj lel.

Vov si te lel pe and-o vas !

Ta so, ʒuvlǎ pe-j lùma nas ?

Boldas pe. Kana so dikhel,

E Zèrfi karing les avel.

Atùnći vov lokes phendas :

— Sar voj, pe-j lùma khonik nas.


So akanak maj te kerav ?

Ćak mança voj naśtig traij.

Vi man, vi la, te mudarav,

Ke voj kodo ćak erdemlij.

Na, dilipe gïndisardem.

Ćak pakǎl sas ke me mulem.


E Zèrfi kana tordǐlas,

Lesθar trin pàsuri te sas.

Line pe penθe te dikhen,

De ći-ekh vòrba ći phenen.

Daral e Zèrfi te kezdij,

Kam si rromnǎndino, gïndij.

Ke ternexar te avilo,

Ćak karing laθe paśilo.


— Dikhav ke mança ći vorbis.

De me tǐ doś naśtig kerav.

Nais Devlesqe ke trais,

Kado kamos me te ʒanav.

Te na gïndis ke man trobuj,

Hot me tǒ tràjo te rumuj.


— Mure trajosqe, te kames

Naśtig rumus maj zurales,

Ke aba les rumusardan.

Sar ekh ćorri lubni kerdan.

Khere so fèri avilan,

O kaver sas pe muro than.

Phen ìnke so manθar kames,

Kaj pala ma kathe aves ?


Voj asamasθar ći birij,

Ekh vòrba lesqe te phenel.

Sar la kuślas ! Kana gïndij

Ćisar naśtig pes aćhavel.

So Devl!a laça kerdǐlas ?

— Ta phen, pe so kade asas ?


— Ta musaj manqe te asav,

Ke dilipe tuθar śunav.

Morem, naśtig manqe phenes,

Kasθar śundan ke lem rromes ?

— Ìnke trobuj maj te śunav ?

Ćak aba dòsta-j so dikhav !

Ta kasqo-j kako ćhavorro ?

— Haj kasqo śaj avel ? Tǐro !


O Tàri karing la xuklas

(Gïndij — voj, faj ma, xoxavel.)

Le ćhavorres kapisardas,

Thaj las pe lesθe te dikhel.

Sar duj asva anen pe pes,

Kade o ćhavorro pe les !

Vov so-l don pesθe kikidas,

Las te ćumidel lenqe vas.

Line lośaθar te roven,

Von penqo dòro naśtig len

Avri ćisar jekh pe jekhes.

Boldas pe lenqi baxt aděs,

Thaj asandos lenqe phenel,

Maj but len nivar ći mukel.


Sòde pe penθe te lośan,

Si vi pa kaver te gïndin.

Pućhel e Zèrfi : — Kaça san,

Thaj anda fòro dur train ?

— Me tě nanon kathe reslem,

Thaj paśa lenθe unzardem.


— Kathar sam dòsta durorro,

Tele dam paśa-kh gavorro.

De ćak aděs kothe aves.

Si tě dadesqe te phenes,

Ke vi kade but 'źukardan,

Ʒipun pe manθe ći pelan.

Thaj akanak tuça kamav

Jekha cerhaθe te ʒivav.


Aděs Devleça len mukas,

De tě dades thaj tě phralen

Phen anda sa o 'gi mangas,

Tehàra pe-j patǐv t-aven.

Ćak me gïndij vi te kamen,

Maj dur xoli naśtig inkren.


— Ta so kathar aba kames,

Khere man tuça te ingres ?

Le tràmci ćak naśtig mukav,

Thaj and-ekh còxa te aćhav.

Pe la o Tàri asàjas.

— Pa kodo naj so te daras.

Tǒ dad kothe naśtig aćhel,

Kaj pesqe phral si te avel.

— Apoj inker le ćhavorres,

Kamav maj sìgo te naśav.

Fèri kathe te 'źukares,

Me mindǎrt palpale avav.

Le ćhavorres lesθe muklas,

Thaj kaj le vurdona gelas.


Ekh dopaś ćàso naćilas,

Ʒipun e Zèrfi avilas.

Kana ćhïtas la p-o vurdon,

Phenel dikhlas pesqe nanon,

Anda kodo kitǐ beślas.

Pa than o Tàri prastàjas.

— Tari, dikh, trade maj lokes,

Sa tinanes le ćhavorres.


Ʒi akanak naśtig pakǎv,

Ande kodo, ke tu trais.

Mezij pe ke suno dikhav,

Vaj fèri angla ma gibzis.

De kana kothe mardǐlan,

Phen manqe, sar traisardan ?


O ćorro Tàri rinʒàjas.

— O sùnto Del 'źutisardas.

Kade sar sìmas me mardo,

Ekh murś avri ći inkerdo.

Muri godǐ dukhadine,

Trin paśavre sas phagerde,

And-o punro, thaj and-o vas,

Ekh kòkalo intrègo nas.


Le nasvalenqo kher muklem,

Kana trin ćhon aba nakhlas.

O meripe nyerisardem !

De fèri man 'źutisardas

Le merimaça te nyerij,

Kodo, kaj tut kamos — gïndi !


Le anglune kurkesqo děs, première foire

Me hakǎros ma maj ćorres.

Sas vràma, ke aba meros.

Atùnći mindǎrt tut dikhos.

Gibzis sas manqe sar roves,

Thaj man te na merav manges.

So sas ma zor kothe ćhïvos,

Thaj kodi dukh avri inkros.


Pe lesqo kìno so xalas,

E Zèrfi las te suspenij.

— Tarici, na vorbi — phendas,

Ke hakǎrav bari pecij.

— Ta anda so, dili!e, roves ?

Ćak sastǐlem dulmut — dikhes.


Pesqe asva pa muj khoslas,

— Ćaćes dili sim — asàjas.

— Ìva but ćorripe nakhlam,

Ćak sajekh khetane pelam.

Phen maj feder karing tradan,

Atùnći kana sastǐlan ?

Othar ame naśtig tradam,

Othe vi ivendisardam.


Làmas avri ekh kherorro,

Kana o śarel avilas.

Kaj sas ame o grastorro,

Mek ći kodo ći aćhilas.

Dikhan ćak sosqo sas śuko ?

Ćorro murdàjlas pa-kh kurko.


Xasarimasqo bàjo sas,

Ke ći love, thaj ći gras nas.

Lem te gïndij so te kerav,

Hot bogices te śaj kinav.

Atùnći muri dej phendas,

Ke ćorrimasθar bisterdas,

Kana tumen p-o drom reslas,

O Gròfo la trin gàlbi das.


Sar kon nakhel pa-l kiśaja,

Thaj so truśaθar ći merel,

Atùnći te dikhel paja,

Save śaj burnikhença pel,

Mek ći kodo maj baxtalo,

Gïndij sar me ći avilo.


Mindǎrt le gàlbi laθar lem,

Le Źidovosqe bikindem,

Kana pelas kurkesqo děs,

Gelem kindem jekhe grastes.

Pala kodo aba gelas,

O pharo tràjo naćilas.

Katka kinos, kutka biknos,

O Del 'źutilas — lov keros.


O iv bilǎjlas pe-l droma.

Aba nas dur kaj-o milaj.

Gelem p-o fòro. Karing ma

Dikhav avel ekh baro raj.

Phenel : — Śun, Rrom!a, kam biris

Man and-ekh bàjo te 'źutis ?


Le xeladen trobun but gras.

Fèri le maj laćhen kinas.

Si bi dośaqo te oven,

Loke zorale tela-j zen.

Tu faj ma majfeder ʒanes,

Kaj kasaven śaj arakhes.

Pa-l timina naj so daras,

Laćhe te av'na — pokǐnas.


Hat tuqe but te na vorbij,

Kodol grasten lesqe kindem.

Ć-ekh Rrom kodo ći zarobij,

So lesθar me nyerisardem.

De sajekh Zèrfi bi tǐro,

Pe-j lùma sìmas maj ćorro.


— Tarici, me tuqe pakǎv,

Ke kòrkorri pa ma ʒanav.

Kathe aba tele ćhines ?

Ta sar le cèrhi ći dikhes ?

Ta kaj o Tàri ? Het kutka-j,

Ande-j valìca tela-j plaj.

Vov panʒ minùci te tradas,

Thaj ande-l cèrhi areslas.


E Inùśa de dural dikhlas,

Ke leça varekon beśel.

Mulas ćudaθar. So kerdas,

Thaj kaça palpale avel ?

Kana o Tàri paśilas,

E Zèrfi-j... mindǎrt pinʒardas.


Von pa vurdon tele xukle,

Thaj karing laθe paśile.

E Zèrfi laćho děs phendas,

Thaj ande laqi korr pelas.

— Dikhes, sòde ći 'źukardem,

De sajekh tǎ bora andem !

(O Tàri asandos phendas.)

P-o muj e Inùśa parnilas.


— Śun, more Tàri, so phenav :

Vi manqe dràgo avilo,

Hot anda-j Zèrfi te lośav,

Pala rromes te na gelo.

Bibaxt kado sas te śunes,

Darav akana te meres !


— Ta anda sosθe śaj merav ?

Kaj tǎ bora khere anav ?

De pàća, na miśto keres,

Mek pe tǒ vnùko ći dikhes.

— Phen manqe, te aćhes ćorro,

Ta so, tǐro-j o ćhavorro ?

O Tàri asandos phenel :

— Haj kasqo, Mamo, śaj avel ?


Ax, će loś perel maśkar le,

Naj por kodo te iskirij.

So śtar ande-j cèrha beśle,

E Màmi le vnukos malij,

Pe lesqe vas kana dikhel,

Phenel vitǎzo si t-ovel.


Maśkar le cèrhi śundǐlas,

Kaj so Zèrfi avilas.

Kodol, khere kaj aćhile, Sa mindǎrt laθe avile,

Sar so kerel pe ʒi aděs,

Opre den vi von laćho děs.

Ke le ćhave thaj le ćheja,

Sa laqe phral i, thaj pheja.


Aba d-ekh ćàso sar vòrbin,

Pherasazin, cipin, asan,

Manglas o Tàri te jertin,


Ke and-o fòro si te ʒan.

Tehàra vov patǐv kerel,

Xape, pipe si te kinel.


— Śun Zèrfi, mek le ćhavorres,

Ke lesqo 'gi avri mares.

So si ma gïndo te kinas,

Si dòsta vràma te phiras.

— Naśtig aćhel o ćhavorro,

Merel bokhaθar ćorrorro.

Phenel e Phabaj : — Śaj aćhel,

Ćak dav les me ćući te piel.


O Tàri pesθe akhardas,

Do, vaj trine terne ćhaven.

Ìnke and-ekh vurdon phendas

Hot von andre te astaren.

Sar so phendas, kade kerde,

Thaj and-o fòro tradine.


Aba pala mizmèri sas,

Kana o Tàri avilas.

Pa-l vurdona tele kide,

Ʒanel o Del so ći kinde.

— Maj sìgo, Mamo, ćhïv te xas,

Ke but butǐ si te keras.


Le murś pekèna le balen,

Thaj le ʒuvlǎ śaj kiraven.


Le phral dulmut aba khere-j,

Vi von pa fòro avile.

Von so-l duj dòsta zalime-j,

Ke ande-j kìrćima pile.

O Ardom len kothe cirdas,

Patǐvorri lenqe kerdas.


Vi akanak berìca pen,

Lenqe gilaben thaj khelen.

P-o phral o Prùso 'źukarel,

O Ardom lenθe si t-avel.

De o Ipàno ći birij,

Hot vov te na pherasazij.

Kon lesqe fèri ći perel,

Sa pheraça lença kerel.


O kham tele aba salij.

Le Rrom kerde bare jaga.

Ùni iskrença puśkazij,

Kana respin la pe-l riga.

Ke le balen kana peken,

Fèri angara si t-aven.

Ekh ćhejorri cipisardas :

— O nàno Ardom avilas !

Thaj leça vi lesqe ćhave-j.

Dikhen o Ardom zalime-j.

Pućhel o Prùso, so kerdan

Kaj kitǐ but ći avilan ?

O Baro Làslo ći muklas,

Ekh sèmo mol manqe manglas.



O děs so fèri kerdǐlas, jak tylko

Aba e Zèrfi pe-l punre-j.

Laqe jakha, kaj but beślas

Lindraθar sar zavalime-j.

De voj kodo ći hakǎrel,

Ke sar lośaθar ći merel.


Ʒipun e sasuj uśtǐlas,

E Zèrfi bari jag kerdas.

Le vàsuri las te thovel,

Le xabemàta tatǎrel.

Ta dade Zèrfi so kerdan,

Kaj kade avgun uśtǐlan ?

Ìnke trobujas te soves,

Phenel e Inùśa, ke meres.


Dikh èta le Rromnǎ aven,

Kathe tu naj so te keres.

Von te 'źutin ame kamen,

Tu ʒa uśtǎv-ta le Tares.

Pala kodo vi me avo,

Thaj śukares tut huravo.


Ìnke da'kh ćàso te nakhlas,

E kumpanìa uśtǐlas.

Sa pe-j mesalǎ kidino-j,

Kaj so trobuj, sa ćhïtino-j.

Aj la Zerfaqe pàro naj,

Fimlij pe la o sumnakaj:

Le gad so pe la dine,

Sa anda-l phanruni-j sïde.


O Tàri laθe paśilas,

Phenel : — Śun, Zerfi, me kamav

Hot mança kaj tǒ dad te ʒas.

Si jertetìa te mangav.

Fèri ekh sèmo me darav,

Ke laʒavo baro śaj xav.


Kana ka Ardom paśile,

Ande-l ćanga lesqe pele.

Von te jertij lenqe mangen.

(Daran pe lesθe te dikhen.)

Pe le o Ardom rinʒàjas,

— T-o'n baxtale — lenqe phendas.

Anda ćhavo maj but jertij,

De muk o Del tumen 'źutij.


E sasuj les mek ći muklas,

Hot jertetìa te mangel.

Voj lesqi pòfa ćumidas,

Thaj baxtalo phendas t-ovel.

O Tàri naisisardas,

Len pe-j patǐv t-aven manglas.


Kodi patǐv, kaj so kerdas,

Pa la e hìra dur gelas.

Maj ekh kurko le Rrom pile,

P-o fòro khonik ći gele.

Pa le tumenqe sa phendem,

But berś pala kodo, śundem,

Ke nas lenθar maj baxtale,

Śaj ʒi aděs — te na mule.


O agor i la intregona paramićǎqo.Tar-o Mikloś (Władysław Jakowicz)

O TÀRI THAJ E ZÈRFI


ŚÌRLEL O ANGLUNO ŚERAJ


1. Le ćerhaja fimlin p-o ćèri,

Ći phùrdel ć-ekh cini balval.

O rupuno ćhonùto fèri,

Kaj si e phuv lesqo amal,

Sar ekh terno ćhavo la ćhaça,

Kade phirel vov la phuvaça.


2. Ande kadi śukar rǎtǐ,

Khelel pe laça korrardǐ.

To pala-l nùvera garadǒl,

To nùma hirtelen sikadǒl.

Ćhudel pe la pesqo udud,

Voj khànći ći kamel maj but,

Fèri pe laθe te dikhel,

Thaj laqe vòrbi te śunel.


3. Tela-k baro śukar steźàri,

Ande kadi parni rǎtǐ,

Tordǒn e Zèrfi thaj o Tàri.

Von vorbisàjle arǎtǐ,

Kathe si vorta te maladǒn,

Thaj angla-l Rrom te na sikadǒn.


4. No sàma varekon te lel,

Laqe dadesqe śaj phenel.

Voj anda khànći mardilas,

Ke vùneti sas laqe mas.

Anda kodo ćorri daral,

Pa la e hìra te na ʒal.

Sar o briśind geri rovel,

Naśtig ekh vòrba te phenel.


5. — So kerdǐlas pes, muri dràgo,

Kaj zurales kade roves ?

Ći sosqo manθar hamiśago

Ćak manqe del pe ći dikhes ?

Me muro tràjo, xav tǒ muj,

Dav anda tuθe te trobuj.


6. Ke tu san muro menyorśàgo.

Pe-j lùma naj manqe maj dràgo

Sar tu, mek muri ćaći dej,

Vaj kaver varesosqi ćhej!

Ande mure sune dikhav tu,

Sar me vastesθar xutǐlav tu,

Thaj ʒav tar tuça kaj e bax,

Kothe te del ame colax.


7. — Colax śaj las ande-l sune.

Tu faj ma khànći ći ʒanes,

Kaj man pe-j zor rromes dine,

Thaj na and-o suno — ćaćes.

De p-atunćàra ći sovav,

Gindij pa tuθe thaj rovav.


-ava > -ō



8. Te si vo duj děs kodolesqe,

De sar pipe mure dadesqe

Ćhïtas o vàjda — mangadas ma.

Thaj muro dad boraqe das ma.

Ʒanen o vàjda barvalo-j,

De ći dikhen kaj si dilo

Lesqo ćhavo, kaj bućhol Ʒànʒa.

Śulǒl opre thaj vi te bangǒl !


9. Kamen tehàra t'āl abav,

Thaj man musatin te ʒav,

Pala pustìo nyomorùto.

Ʒanel o Del sar manqe rùto-j

Mek vi pe lesθe te dikhav,

Vaj lesqo glàso te śunav.

Maj feder sar leça te la' ma,

Pe kaki kràngǎ umblava' ma.


10. Ćak Tàri kòrkorro ʒanes,

Ke bi tǐro naśtig traij.

Kavre, khrigal tuθar, rromes

Te lav me nisar ći birij.

Anda kodo tuθar pućhav :

So akanak me te kerav ?


11. — O Devl!a, so-j pe kadi lùma !

Le barvale ginadǒn nùma.

Kado me nivaxt ći reslem,

So akanak tuθar śundem.

Te des tǎ ćhejorra rromesθe,

Pala sarkofàlo ćhavesθe,

Baro bezex-i angla Del,

O dad la ćha te na pućhel.


12. Śun Zerfi, me kade gindij :

Ke kaver drom naśtig avel,

Fèri o Del te śaj 'źutij,

Thaj pesqi baxtǒrri te del,

Naśtig khanćesqe te dikhas,

Kathar si mindǎrt te naśas.


13. Musaj phuvǎθar dur te ʒas,

Mure bogos naśtig te las.

Vov kòrkorro pes ći birij,

Mek paśa-l gras ći erdemlij

Te ćhos les, kasavo ćorro-j.

Vi kaptaśo-j, vi phurdino-j,

Le kòkala-j thaj e morthǐ-j.

Sas te murdajvel arǎtǐ.


14. Laćhe grastes naśtig kindem,

Ke khànći ći nyerisardem.

Thaj nas ame ći so biknas,

P-ekh kaver gras lov' te keras.

Thaj vaj kamlam, vaj ći kamlam,

Pe kado bògo aćhilam.


15. — Ova, ćak man pe muro Del

Ći akanak naj duj neve.

— De muk so àv'la te avel

Sajekh naśas. Kodol love

Save trobun ame p-o drom,

Las unʒïle kathar-o Rrom.

Vov si muro kerèsno dad,

Lesθe resas pe-j kaver rǎt.


16. — Pa-l lov' tu naj so te daras,

Ke si pe manθe sumnakaj.

Lov' te trobun ame biknas

E angrustǐ pa muro naj.

Maj but kathe naj so keras,

Maj sìgo si te durǔvas.


17. Mezij pe ke ći jekh patrin,

Von le punrença ći miśkin.

E ćar ći bangǒl tela le,

Kade lokes kathar gele.

Sar fèri ʒal e ućhalin,

Kade vi von pe-j phuv usin.

Thaj laqe lùngi śukar bal,

Dikhǒn sar phùrdel e balval...


O agor i e anglune śerajesqo.


ŚÌRLEL O DÙJTO ŚERAJ

1. O děs maladǒl la rǎtǎça,

Pesqa mośtohona phenǎça.

Ćumidel la lesqi balval,

Phenel ke àba si te ʒal,

Kothe kathar-o děs avel,

Le manuśen te sovlǎrel.


2. E rǎt pesqe jakha vazdas,

Pe kado děs kaj avilas.

P-o muj xolǎθar kalilas,

Ć'ekh vòrba lesqe ći phendas.

Voj zurales miśto ʒanel

Ke le děseça ći aćhel.

O kham i le děsesqo dad,

Lesqo duśmàno si e rǎt.


3. Huràjle laça erekre,

Thaj vi laqe kale dikle,

Save ućharènas kadi phuv,

Xasàjle laça sar o thuv.

De la lumaqe voj phenel,

Ke sajekh palpale avel.


4. Mezij pe ke anda paj,

O kham lokes avel avri,

Thaj vazdel pe sa maj ućes.

Aba pe-j lùma kerdǒl děs.

Le ćiriklǎ lesqe lośan,

Maśkar le kràngi sa huran.

Thaj savorre ćirimpulin,

Kade von maśkar pe vorbin.


5. Akanak la lindraqo Del,

Ìnke pa-l Rrom o vas ći lel.

E kumpanìa sa sovel.

Fèri kaj thaj kaj ekh ʒukel,

Maśkar le cèrhi kuślatij,

Pe-j phuv le kòkala ragij.


6. Le cèrhi krujal unzarde-j,

Si vi laćhe, maj but ćorre-j.

Duj, trin sa anda-l kotora-j,

Mek vi lenqe kilidora

Kaj si anda-l ćorre śele,

Phandle-j pe-l bangǎrde kile.

Kothe-j le maj but ćhavorra,

Sa punrangle-j, thaj nangorra.


7. Maj dur kathar intrègï Rrom,

Tordǒl ekh cèrha paśa drom.

Pe vurdonesθe unzardi-j,

Anda nevo poxtan sudi-j.

Śaj del briśind vi ekh kurko,

Thaj ande-j cèrha sa śuko-j.


8. Ekh cinkalòvo phanruno,

Si angle-j cèrha ćhïtino.

Sar ande-l barvale khera,

Paślǒl pe-j phuv ekh "Buxàra",

Le barimaça, trin pe-l śtar,

So thon le Rrom pe la aśar :

Mek ći ka Làslo de sar sas,

Phenen — kasavo thulo nas !


9. Kothe pe-l maj kuć śeranda,

Sovel mato ande-l gada

O Ardom, — la Zerfaqo dad.

Intrègo děs ʒi ande-j rǎt

Sas le ćhavença arǎtǐ,

Ka Rrom o vàjda pe-j patǐv.


10. But mol pile thaj vi rrïkìa.

Ʒanel les e bari pustìa

Sòde resel and-ekh manuś !

Mindig śuke sas lenqe vuś.

Kon truśalo sas pèlas bèra,

Iva kerki sas sar e fèra.

Intrègo děs kitǐ pile,

Ke ʒi khere d'abǎ gele.


11. Nevo děs so fèri disàjlas,

Aba opre ubredisàjlas

O Ardom. Lesqo muj śuko-j.

E ćhib palem, sar o kilo-j.

Mangel paj pesqa rromnǎθar,

Ke aba vov merel truśaθar.


12. Opre e Kireś ubredij,

Dikhel pe lesθe thaj cipij :

— O Del mardas ma le rromeça,

Ći del ma pàkǎ le pajeça !

Naśtig mek o manuś sovel,

Mindig khere mato avel.

Kaj le rǎtǎnça ći sovav,

Sar e mati vi me phirav.


13. Opre voj sajekh uśtǐlas,

Karing le vàsura gelas.

Paj kamèlas te pherel.

Kana ande-l bradǎ dikhel,

Mulas ćudaθar — sa ćhućhe-j.

Arǎt pajesqe nas e ćhej.


14. — Ta uśtǐ, Zerfi, ʒa pajesqe !

Maj sìgo an-ta tě dadesqe,

Te śaj ekh gòrco nakhavel.

Ta so-j kado, voj ći śunel ?

Ćhej Zerfi ! So kaśukisàjlan,

Vaj and-o 'malipe dilàjlan,

Kaj ći kames anglal te des ?

Vi akanak ìnke soves ?


15. De śaj les hàsna ćhavorrenθar !

Śun, ʒav thaj cìrdav tu punrenθar

Avri kothar anda tǒ than,

Ke aba tu man xolǎrdan !

Ći des angla ? — Apoj bunùsa,

Dikh fèri so kerō me tuça !


16. E Kireś ka vurdon gelas,

Opre e perìna vazdas,

Kana dikhel, o than ćhućho-j.

Mulas ćudaθar, — kaj la voj ?

Će dilipe la maladas ?

Ʒanel o Del so śaj kerdas.


17. — Ardom, e ćhej naj and-o than.

Haj kaj la, — ta miśto dikhlan ?

— Haj sar te na, le por śudre-j.

Kathar dulmut gelas e ćhej.

Thaj muro 'gi manqe phenel,

Si ćorripe baro t-avel.


18. — Maj sìgo ʒa, ke ćak ʒanes,

O Rrom abav kerel aděs !

Paśa-l paja dikh, and-o veś,

Fèri le sàma, na but beś.

Ke la le Rrom pença kamen

And-o forìci te ingren.

E kusurùva kaj kinde,

Ìnke pe la ći zumade.


19. P-o dùjto voj ći 'źukarel

Laqe o Ardom te phenel.

E Kireś ka paj sar ʒal,

Laqo jilo las te daral.

Voj ande pes gindisardas,

E ćhej śaj kavreça naślas.


20. Gelas p-o pàrto le pajesqo,

Ʒi p-o agor kadal veśesqo.

Intrègi burr opre rodas,

Mek laqo pàso kathe nas.

Laqo anav krujal cipias,

De kodo khànći ći 'źutilas.

Intrègo rodipe iva-j,

Kathe dulmut e Zèrfi naj.


21. — Naj, Ardom, sa opre rodem,

Vi kathar laqe phral pućhlem.

La ći dikhle de arǎtǎra.

Ta so o Del las tě putǎra

Kaj ći ʒanes so kerdǐlas ?!


Ćak varekaça voj naślas !


22. — Kadi bari lubni xalas ma,

Kaj and-o laʒavo muklas ma

Angla kitǐ sepèto Rrom.

Phagrel pesqe punre p-o drom !

Te na avel la and-o tràjo

Ći sosqi bax, ke baro bàjo

Kadal Rromença śaj perel.

Ʒanel o Del so śaj avel !


23. Maj sìgo Kireś si te ʒas


Le manuśenθar te pućhas,

Kon anda-l ternimàta naj ?

Ke ìnke jokor i, thaj śaj

P-o fòro khonik ći gelas,

Thaj savorren śaj arakhas.


24. Le Rromnǒrra dulmut opre-j,

Aba bare jaga kerde-j,

Ùni ćaìci kiraven,

Vaj mas pe-j tepśìa peken.

Le ćhejorra sar o śelo

Aven bradǎnça p-o śero.

Pherdo paj andre anen,

Lenqe deja te kiraven.


25. De aba but vi anda-l murś,

Kaj sas maj ʒuvinde manuś,

Dine paj penqe grasten,

Akanak ʒov lenqe ćhïven.

Maj sìgo sigǎren te xan,

P-o fòro jokor si te ʒan.


26. Ʒanen kathar le deśuduj,

Abav kezdij pe, thaj trobuj

Intrègi Rrom khere t-aven,

Anda-l ternenqi zor te pen.

Aba ùni beśle pe-l gras,

Kana katka cipisardas

O Ardom de dural pe le.

Manglas te hulen sa tele.


27. — Śunen ćhava!le, baro bàjo,

Ke ìnke nivar and-o tràjo,

Maśkar le Rrom ći śundǐlas.

E Zèrfi, muri ćhej, naślas !

De fèri kaça, ći ʒanav.

Kamav tumenθar te pućhav.


28. Kon ande-l cèrhi naj khere ?

Pipin tume ande-l śere,

So kasavo manuś kerdas.

Bora cerhaθar naśadas !

Kodo ćhavo faj ma dilàjlas,

Ći ʒan'las kasθe hamisàjlas.

Vov maj nasul kerdas sar ćor,

Feli ćhav ande lesqi korr !


29. Line pe lenθar lenqe mùnci,

Thaj kerdǐlas sar pe-l murmùnci

Rǎtǐ kaj khànći ći śunes –

Kade sas pàća and-o děs.

Pala kodo na pa butesθe,

Von avile po-kh sèmo pesθe.


30. Vazdas pe vòrba maśkar le,

Pa-l cèrhi savorre gele.

Kas fèri ći dikhen — pućhen,

Line agor, aba ʒanen.

Khere o Tàri fèri naj.

Von ćudisàjle : ke sar śaj

Vov tromajas la ćha te lel !

Kana o Rrom abav kerel.


31. Kide pe savorre pe-j 'mal.

Kana dikhen, o Làslo ʒal

Pesqe ćhaveça karing le.

Sa and-o muj paj line,

Ke pa kodo e vòrba sas,

Sar les o Tàri kheladas.


32. O Rrom kado kaj so avel,

Vi lenqo kraj i, lenqo Del,

Izdran daraθar angla les,

Thaj naj so lenqi doś keres.

Ke kaj o Làslo si śtar phral,

E lùma them lenθar daral.

Lesqe phralen le but ćhave-j,

Sar le vitǎza zurale-j.


33. Kako sas ìnke maj baro :

Ke naj p-o Rrom maj barvalo

Ande intrègo cigënìa.

Butivar le Rromen 'źutilas,

Kana trobujas cèra lov,

P-o khas, vaj pe ekh sèmo ʒov.


34. Vaj ivende bute Rromen,

Pa kher nas soça pokǐnen.

Nasvajèlas ekh ćhavorro,

Trobujas kaj o Rrom gelo,

Te len ekh cèra unʒïle.

(Kas sas love, dulmut gele).

Pala kodo von p-o milaj,

Pokǐnas lesqe kon sar śaj.


35. Pe le o Làslo ći dikhlas,

Fèri ka Ardom paśilas.

Sar kaj o ruv ande-l jakha,

Vi lesθe phabònas jaga.

P-o muj xolǎθar parnilas,

Lesqi mustàca izdrànas.


36. — Maj but phuro san sar terno,

Bari patǐv trobus dino.

De fèri la ći erdemlis !

Anda kodo kaj ći biris,

Kana des vòrba manuśes,

Hot kodi vòrba te inkres.

Duj děs i, de sar mangadem,

Bezex i kaj kodo kerdem.


37. Patǒs atùnći so phendan:

Tu palem prasape mardan

Manθar angla kitǐ manuś.

Ći ginavav tu ke san murś !

Ke nivaxt ći naśla e ćhej,

Te na ʒangla o dad, e dej.


38. — Kirv!a, tu nevipe gićis.

Ta ande sos pe ma cipis ?

Ta kon sim angla tu ? — Śośoj !

Del o Del ande-j phuv praxoj

Vi tut, thaj vi tě do ćhaven !

Ta so korre sen, ći dikhen

Će laʒavo pe ma kerdan ?

Tumara ćha kaj naśadan.


39. — De śun, mangav tu, na darav ma.

Me tuθar fèri śaj laʒav ma

Kaj muri ćhej kodo kerdas.

Man moça ande-j ćik ćhïtas.

Ame la naśadam gïndis,

Kaj maripe mança kezdis ?


40. Te ʒàla palem pe kodo,

Naj khonik anda-j ćik kerdo.

Kaj aćhares tu ke amen

Tǐre manuś śaj mudaren,

Mek vi kade t-a'l sar phenes,

De vi tǐren śaj xasares.

Fèri te na bunusaras,

Će dilipe ame keras.


41. E xoli ìnke khanikas,

Pe-j lùma ći 'źutisardas.

Mek vi le do ćaće phralen,

Kaj jekh averesqe meren,

Voj śaj duśmànuri kerel.

Gindis kado naśtig avel ?


42. Ćak so-l duj sam krisaqe Rrom,

Naśtig te das tele pa drom.

Ʒas jekh jekhes te mudaras,

Thaj anda sosθe ? — Ći ʒanas.

Ta de tu gïndo kirvorr!a :

Kathar me, mura ćhejorra

Śaj dèmas pala kermalo !

Trobujas me t-avav dilo.


43. — So tu trobujas te aves,

Me ći mangav tu te phenes.

Ame kodo fèri ʒanas,

Ke kavreça tǐ ćhej naślas.

De sajekh ʒav tuqe p-o vas.

'Źutij tu len te boldavas.


44. Bićhav-ta Ʒanʒa kola ćha,

So akharen la Inùśa.

Avri de laqe te phenel,

La pustiaqe te avel,

Ke fèri voj kodo ʒanel,

Kaj śaj laqo ćhavo avel.

Te na purrila kaj naślas,

Phares i len te arakhas.


45. Pa na butesθe avilas,

Kothe e Inùśa. Laqe vas

Izdrànas anda-j bari dar.

Naśtig aćhav'las le ći-sar.

Voj naj dili, miśto ʒanel

So akanak la 'źukarel.


46. — Inuśa ! Pe tǒ miśtipe

Si te phenes o ćaćipe.

Ke te śuno ke xoxadan,

Kathar intrègo ći gelan.

Ćak faj ma vov tuqe phendas

Angla kodo, karing gelas,

Thaj kasθe śaj les arakhes.

De akanak phen so ʒanes !


47. — Śaj dav ma armaja ći me,

Maj but khanćeça sar tume,

Pa Tàri, thaj pa kodi ćhej,

Ìva sim lesqi ćaći dej,

Me ći ʒanav, ke ći phendas

Karing, vaj kasθe śaj gelas.


48. Avri anda-kh ćhavesqo vas,

O Làslo e ćugni cirdas.

Kaj e Inùśa paśilas,

Thaj le desteça maladas

Ćorra Rromnǎ and-o ćikat.

Sar ande-j cavila o rat

Sa laqo muj andre ćhordas.

Voj zalisàjlas, thaj pelas.


49. Sar ćorri paślǒlas pe-j phuv,

Vov das pe laθe sar o ruv.

Trin, śtar ćugnǎ pa laqe mas,

Anda intrègo zor ćhindas.

Ʒanel o Del so vov kerdo,

Te na le Rrom les xutǐldo.


50. — De śun pustio!ne ćorre :

Kaj ći purrisardan pa le,

Thaj sakofàlo xoxadan,

Anda kodo tu mardǐlan.

Me dav avri : ìnke aděs

E kumpanìa te mukes !

Maśkar amenθe ći kamav,

Te śundǒl mek pa tǒ anav.


51. Beśen ćhava!le sa pe-l gras,

E vràma naj so xasaras.

Fèri kaj si ekh gavorro,

Vaj varesosqo kherorro,

Opre te ròden, thaj pućhen

Pa lenθe savorre gaʒen.


52. Te na muken ći veś ći burr,

Fèri te na ʒan andre dur.

Ke dur von naj so te keren.

Penθar o drom naśtig muken.

Phenav tumenqe te ʒanen :

Bi lenqo naj so te aven !

Le traditora, thaj le gras,

P-ekh pilantàśi aba nas.


53. Kon le Rromença ći tradas,

Kodo aba khere gelas.

Ùni pen bèra, kaver xal,

E Inùśa aćhilas pe-j mal.

Le ćhavorra pe la roven,

Pa laqo muj o rat khosen.


54. Voj faj ma ìnke zalime-j,

Laqe jakha opre śule-j.

Aba kezdin te vunecin.

Le ćhavorra maj dur cipin.

Ekh ćorro Rrom kothe gelas,

La Inuśa opre vazdas.

Milaθar las la tela vas,

Lokes khere laça gelas.


55. Laqi cerhìca peradas,

Opre sa p-o vurdon ćhïtas.

Lenqe bògos andas pe-j 'mal,

(Ćorro ćhućhes, thaj d'aba ʒal).

Kana andre les astardas,

Kaj e Inùśa paśilas.


56. — Inuśa, naj so te keres.

Kathe ʒanes naśtig aćhes.

Ćhïv p-o vurdon tě ćhavorren,

Thaj kam lokes śaj aresen

Ʒi ande varesosqo gav.

Phares av'la tuqe — ʒanav.

Kothe naj sar tu te aćhes,

Ʒipun pa Tàri ći śunes.


57. Me Granća tuqe naisij.

Anda jilo ka Del rugij,

Te del vi tut, vi te nipos,

But baxt, zor, sastipe thaj loś.

Le ćhavorren opre ćhïtas,

O gras d'aba miśkisardas.


58. O agor i e dujtone śerajesqo.


ŚÌRLEL O TRÌTO ŚERAJ


1. Kalo o ćèri aćhilas,

Intrègi ćerhaja kidas

E rǎt ande pesqi burnikh.

Pe la lumaqi kaver rig

Ćhudas le anda sa e zor.

Von rrëspisàjle sar le por.

Penqo anav sa parude,

Mek anda pes truśul kerde.


2. Pe-j rǎt xolǎjvel o ćhonùto,

Muklas ćorra jekha-ʒeja.

Te xal pes laça lesqe ruto-j,

Huràjlas pala-l ćerhaja.

Vov pa kodo miśto ʒanel,

Bi lesqo so korri aćhel.


3. O veś mezij pe ke brigij,

Vaj te pa vareso gïndij.

Pa sosθe, khonik ći ʒanel.

Vov sakofàlo garavel.

Kon fèri ande les traij,

Pa khanikasθe ći purrij.

Kon so kamel kodo kerel,

Ùni traij, kaver merel.


4. Le ćiriklǎ ìnke soven

Pe penqe kràngi akana.

Anda veś duj ʒene aven,

Lokes sar duj ućhalina,

Kukol kaj sas tela streźàri,

Amari Zèrfi, thaj o Tàri.


5. Von pàso anda veś gele,

P-ekh than ekh sèmo tordǐle. "ekh klìpo"

Vastenθar jekh avres inkren,

Thaj krujal penθe sàma len.

Gïndin ke aba sa ʒanen

Pa le le Rrom, śaj bićhaven

Efta, oxto ʒenen pe-l gras,

Kodol śaj thon pe le o vas.


6. Kheral von ći gele but dur,

Ìva sigǎr'nas sar birin.

Kaj sas maj thulo veś vaj burr,

Musaj sas lenqe te kruin.

Thaj geri Zèrfi nas sikli,

Te ʒal kade dur punrangli.


7. — Kaj sorro rǎt pa veś gelan,

Tě punrorra sa pusadan.

De akanak o veś mukas,

Paśal pajesqo pàrto ʒas.

Kado paj sar me serav,

Ingrel ame ʒi kaj ekh gav.

Trobuj ame te sigǎras,

P-o than maj sìgo te resas.


8. Ande-l giva vaj paśa-l burr,

Si te maras intrègo děs.

Karing-e rǎt ʒàsa maj dur,

Ke lenqe av'la maj phares

Rǎtǐ amen te arakhen,

Vaj vùrma amari te len.


9. Anda śerand e ćoxai

O pelho ćhućhardas avri,

Thaj muxli anda les kerdas.

Laça e phuv pe ućhardas.

Mezij pe voj kade kamel,

Angla-l manuś te garavel,

Ćorra Zerfa, thaj le Tares,

Kham te na àv'la, sorro děs.


10. — Jaj Tàri, aba khinilem.

Mek te miśkij ma, ći birij.

Katka ekh thanorro dikhlem,

Beśav tele te hodinij.

Mure punre kade dukhan,

Ke ći kamen maj dur te ʒan.


11. E muxli sar o thud kaj sas,

Intrègo ćar avri thodas.

Kana beśle pe la tele,

Lenqe tramcìci kingile.

Vazdas pe ekh cini balval,

E ćhej pahoj pe, sa izdral.

Vov pe kodo kana dikhlas,

pe-j phuv ćorra naśtig muklas.


12. — Maj but kathe naj so beśes !

Dikhes ke sa kingi-j e ćar.

Baro nasvalipe śaj les,

Te na miśkìsa tu kathar.

— So apoj Tàri te kerav ?

— Me tut maj dur pe-l vas ingrav.


13. Opre o Tàri uśtǐlas,

La ćhejorra sar por vazdas.

Mek ći ćhïtas ekh sèmo zor.

Voj das angali lesqi korr,

Thaj kikidas pe paśa les,

Sar fèri śaj maj zurales.

Pe la milaça vov dikhlas,

Thaj and-o drom miśkisardas.


14. E Zèrfi las te hakǎrel,

Sar sigǎrel lesqo jilo,

Tel-o zubuno te marel.

Faj ma kaj dur laça gelo.

— Tarici, phen kam khinilan ?

Ke vi tě vas aba izdran.


15. — Kasavo fèri pharipe,

Me ʒi pe muro meripe,

Pe-l vas kamlèmas te ingrav,

Thaj sa pe lesθe te dikhav.

Pa mure vas kaj so phendan,

Von na anda kodo izdran,

Ta anda-j bari bax dile,

Kaj akanak beśes pe le.


16. Me kòrkorro ći hakǎrav,

Sar kade mança śaj avel ?

Jokhvar lośaθar matǔvav,

Univar muro 'gi rovel.

Manqe mezij ke hakǎrav,

Ke śaj len manθar so ingrav.


17. E Zèrfi sàma mek ći las,

Kana o Tàri ćumidas

Laqe phovìci, laqe vuś.

Ke ći birisarel ć-ekh murś,

Kana pesqa ʒuvlǎ kamel,

Kodo sa vov te na kerel.

Sar phabardi tele xuklas

E Zèrfi anda lesqe vas.


18. Nivar o murś naśtig gićij,

So la ʒuvlǎça śaj avel.

Ke e ʒuvli pa jekh gïndij,

Thaj kaver fàlo śaj kerel.

Kasavi varekon te sas,

Pe la e Zèrfi maladas.


19. Kaj la o Tàri ćumidas,

Voj ći las sàma so kerdas.

Pa lesqe vas xuklas pe-j ćar,

E Zèrfi anda-j bari dar.

Kana voj pesθe avilas,

So laʒavesθar ći mulas.

So-j laça ? — Voj ćak les kamel,

De naj la troma hakǎrel.


20. Pesqe jakha tele muklas.

Kana las leça te vorbij,

Laqo glasìci izdrajas.

— Śun ma ćak Tàri, ći birij

So mança sas te hakǎrav.

Pe ma xolǎjlan, ćak ʒanav.


21. Pe la o Tàri asàjas,

Vov maj feder sar voj ʒanglas,

Ke anda so kade kerdas.

La ći ekh murś ći ćumidas

Angla kodo de sar traij.

Haj voj ćak ìnke ternorri-j.

Pa tràjo khànći ći ʒanel,

La sakofàlo daravel.


22. — Pakǎv, muri ćiriklǒrri,

Me ći xolǎjvav. Si te ʒas.

San bi porenqo, ternorri,

Anda kodo naśtig huras.

Tě punrorra khine-j, ʒanav.

Pe mure vas maj sìgo av.


23. Bari ćud laqe avilas

Kathar-o Tàri kaj śundas,

So anda laθe vov kerel,

So asamasθar ći merel.

— Tarici, tuqe naisij,

De akanak aba birij

Te ʒav phuvǎθar sar dikhes,

Pe-l vas man ći trobuj te les.


24. O kham p-o ćèri avilas,

Kana dikhel, paś-o paj:

E phuv e muxli ućhardas,

"Thaj hodinij sar e raj".

Pe la xolǎriko dikhlas,

Pesqe razença bilǎrdas.


25. Pe-j 'mal khosen penqe asva,

Anda kodo ke anava,

Len ande-j rromani ćhib naj,

Phenen pe lenθe kon sar śaj.

Śukar i sar terne bora,

Von bućhon sa luludǒra.

O khamorro len tràjo del,

Kana pe-j phuv opral dikhel.


26. Faj tuqe ʒïvindisardas

O kham amare do ternen.

Pe le le tràmci śukǎrdas,

Len lesqe ràzi tatǎren.

Von maśkar pe vorbin, asan,

Pherasazin, thaj maj dur ʒan.


27. E Zèrfi maj angle naślas,

Ke but luludǒrra dikhlas.

Voj paśa le beślas tele,

(Sar lenqi phen avel pe le)

Le maj śukar avri kidas,

— Tarici, beś tele — phendas.

— Me anda-l luludǎ kamav,

Ekh kusurùva te khuvav.


28. Gïndin tuqe ke ʒal abav.

Kodo abav si amaro.

E kusurùva kaj khuvav,

Ćhïvav la pe muro śero.

Thaj ʒas te del ame colax,

Anda tǐro suno e bax.


29. — Kana rromes len le ćheja

Ćhïven pe pen sumnakaja.

Pe le lenqe dada vaj rrom

Thon kusurùvi anda mom.

Tu fèri p-o śero ćhïtan,

E kusurùva kaj khudan,

Thaj mek paśa tǐ ućhalin

Te thon pe khonik ći birin.


30. Pe la kade las te dikhel.

Sar jekh lavno te avilo.

Vov anda laθe hakǎrel,

So ći bilǎl lesqo jilo.

Faj ma bares pecisarel,

La mindǎrt te na ćumidel.


31. Pe les e Zèrfi rinʒàjas, sourire

Thaj lesqi korr angali das.

— Sar kodo Tàri śaj avel ?

Vaj sa o Del kade kerel,

Kaj del pe manqe tut ʒanav,

De sar muri godǐ serav.

P-o ćaćipe — trin ćhon nakhlas,

De sar tǐ dej amen reslas.


32. De pa tě niàmuri — seres ?

Me tuθar khànći ći śundem.

Thaj tu ćak kòrkorro ʒanes,

Ke me len nivar ći dikhlem.

Dur faj ma si ìnke te ʒas,

Vorbin, ke naj so te keras.


33. — Kathe but naj so te vorbij

Anda kodo, ke me gïndij

Pakǎs ćak manqe so phenav ?

Anda-l Ćokèśtǐ ćhindǔvav.

De pa-l manuś kodol śundan,

Kaj ći rebdìnas pe p-ekh than ?

Von sarkon kon — karing trade,

Jekh pa jekhesθe bisterde.


34. Vi muro pàpo, thaj le phral,

Vorbisarde sas maśkar pe,

Ke kado them lenqe ći ʒal.

(Buten pela sas ćorripe).

Anda kodo phende, kamen,

O kraipe te paruven.


35. Atùnći von kathar trade,

Ekh laćho them avri rode,

Dikhle miśto, nyerin pe-l gras,

(Ke sa laćhe kofàra sas).

Kana gele te zumaven

Lenqe ʒuvlǎ te drabaren,

Pherdo love khere ande.

O them kodo sas so rode.


36. Aba but vràma naćilas,

De sar le Rrom kothe resle.

Kon ćhavorro sas — barilas,

Anda-l phure ùni mule.

Ći avilo len ćorripe,

Te na vazdo pe maripe.


37. Jekh them ande-j Europa nas,

Savo p-o kaver ći pelas.

Ande-l xelade savorren

Kide sas le terne murśen.

Le Rrom garav'nas le ćhaven,

Le raj pe le te na peren.

Unies sas baxt, thaj aćhilas,

Ùni, p-o maripe gelas.


38. Maśkar kodol save gele,

Pelas sas lença muro dad.

Pe kodo frònto len ande,

Kaj maj but ćhordǒlas o rat.

Vov nùmaj jokhvar hakǎrdas,

Ke les golǒvo areslas.


39. Maj but vov khànći ći ʒanglas,

Pe-j phuv ćorro tele pelas.

Mek lesqo maj laćho amal,

Mukla sas les kothe pe-j 'mal.

Len o duśmàno naśadas,

Mure dades opre vazdas,

Kana avri sas sastǎrdo,

Mindǎrt kathe sas bićhado.


40. Ande les ande kado them.

Sas ande-l tèmlici duj berś.

Kana mukle les, sar śundem

Pe-l Rrom pelas sas tela-kh veś.

Kothe vov mura da dikhlas,

Thaj aba khatar ći gelas.


41. Line pe. Nas lenqe ćorres.

Ke von kamènas jekh jekhes,

Thaj zurales sas baxtale,

Ìva von nas k-o barvale.

Aděs kodo ći avilo,

Pe muro dad te na pelo

Kodo ćorro nasvalipe.

Vov gero sas p-o meripe.


42. So sas ame, sa bikindam,

Mure dades te sastǎras.

Les sajekh ći 'źutisardam,

Thaj pe-l buke ćorro mulas.

Ìva trin berś sar praxome-j,

Naśtig bistrel les muri dej.


43. Pa mure niàmuri pućhlan,

P-o skùrto sa pa le śundan.

Kodol niàmon kaj ći dikhlem,

Inkerdǒn and-o kaver them.

Pa mura daqi rig so sas,

Mule, — ći jekh ći aćhilas.

So si ma niàmo, sa kathe-j,

Le phralorra, thaj muri dej.


44. Von la vorbaça avile

Lokes opre p-ekh plajorro.

Sar muk'nas pe pa les tele,

Dikhen ke tordǒl gavorro.

Aćhadǐle, thaj sàma len,

Kam na dur than śaj arakhen.


45. E Zèrfi vareso dikhlas,

Thaj le Taresqe sikadas :

— Dikhes kutka le raklorren

Le guruvnǎn kaj xaxaven ?

Fèri le sàma het maj dur,

Ekh pàjta dikhǒl paśa-l burr.

Sar me gïndij, ame śaj ʒas

Kothe e rǎt te 'źukaras.



46. Angla kodo fèri trobuj

Te xutǎv and-o gavorro.

Kam lav so śaj ćhas and-o muj,

Ke bokhalo san gerorro.

Thaj ćaćimaça te phenav,

Bokhaθar kòrkorri merav.


47. Tu vorta ʒàsa tar kathar

Karing-e pàjta, thaj 'źukar

Pe ma kothe ʒipun avav.

Manro vaj thud kam drabarav,

Ke ći ʒanes, sar le gaʒe,

Karing le Rrom śaj naj laćhe.

Śaj lenθar pa ame pućhen,

Te dikh'na ame — avri phenen.


48. — Sar so gïndis, kade keras.

Vi manqe del pe maj feder

Av'la kathar te ćhindǔvas.

P-o śànco sàma le, na per !

De fèri na phir but pa gav,

Le ekh kotor manro, thaj av.


49. O Tàri paśa-j pàjta sas,

Kana vov hirtelen śundas,

Sar les le raklorra prasan:

Cipin ke Rrom i, thaj asan.

Vov mek pe lenθe ći dikhlas,

Maj sìgo ande-j pàjta das,

Ke lença te kezdisardo,

Pe lesθe śaj gaʒen ando.


50. Andral e pàjta sas ćhućhi.

Ći aćhile ći suluma.

De lenqe sajekh sas laćhi,

Te hodinin anda-l droma,

Kaj pa-l veśa arǎt phirde,

Avri ćorre sas mudarde.


51. Pe-j 'mal o Tàri sàma las,

Ke kidino-j aba o khas.

Las angalěnça te anel,

Thaj ande-j pàjta te ćhïvel.

Sar kùjbo anda les kerdas.

(Ćaćes, ekh sèmo khinilas.)

Beślas tele, thaj 'źukarel,

Pe pesqi Zèrfi te avel.


52. Na pa butesθe avilas,

E Zèrfi anda gavorro.

Pherdi xabe peça andas :

Manro, anre vi thudorro,

Mek drabardas ekh kotor mas.

— Av de Tarici beś te xas.


53. Ekh cèra von kana xale,

Faj tuqe penθe avile.

Gele te unzardǒn p-o khas.

Ame pa le kathe mukas.

Ke akanak von ći kamen,

Pe lenθe khonik te dikhen.

Anda kodo kezdisaras,

Pa-l kaver te vorbisaras.


54. O agor i e tritone śerajesqo.


ŚÌRLEL O ŚTÀRTO śERAJ


1. Kana kurkesqo děs avel,

Save pakǎn pe and-o del,

Sa ʒan tar ande-l khangera,

Ćhućhe aćhen lenqe khera.

Aćhadǒl e butǐ pe-j 'mal,

Ke khonik karing la ći ʒal.


2. Pala kodo save kamen,

Pe-l vurdona penqe ćhïven

So kiden pa penqe phuva :

Are, giva, khasa, ʒova.

Kas si len pença vi marhen :

Le guruvnǎn, balen, grasten,

Kana trobuj le te biknen,

P-o fòro pença sa ingren.


3. Kothar aven le gaʒorra,

Khere maj but sa matorra.

O jekh gilabel, jekh vatǐj,

O kaver aba surnǒtij.

Ùni roven jekh pe kavres,

Kade-j ande-l kurkenqe děs.


4. Mezisardas e phuv izdral,

Kana nakhle sar e balval,

Maj but sar biś ʒene pe-l gras.

O pràxo fèri aćhilas

Sar nùvero pa sa o drom.

Le traditora sas le Rrom.

O fòro sa opre rode,

De le Tares ći arakhle.


5. Ka kerestùto aresle,

Tele pa penqe gras xukle.

Von si kathe te 'źukaren

Pe-l kaver, vi von te aven.

Ʒi kaj kodo śaj hodinin,

Thaj vi karing te ʒan gïndin.


6. Le Rrom pe-j 'malǒrri gele,

(Thules o pràxo sas pe le).

Ke dòsta drom aba trade,

Intrègo vràma prastade.

Ć-ekh nùvero p-o ćèri nas,

Sa ande-l spùmi sas le gras,

Mezij pe ke o kham kamel,

Intrègo phuv te phabarel.


7. Miśto mek ći beśle tele,

Kana le kaver avile.

O Ʒànʒa maśkar le dikhlas,

E Zèrfi, thaj o Tàri nas.

Vi von intrègo děs rode,

Thaj khanikas ći arakhle.


8. Jekh anda lenθe das anglal,

O Gròfo, la Zerfaqo phral.

— Si palpale te boldavas,

Ke nivaxt len ći arakhas.

Ʒanen, ćak sa opre rodam,

Jekh kherorro mek ći muklam.

Gïndij maj dur: naj so te ʒas,

Ke sajekh khànći ći keras.


9. — Tu faj ma, Grofo, bisterdan,

So kathar muro dad śundan ?

Ta te ʒanen ke rǎtǎren,

Thaj musaj len te arakhen.

Gićisardem pa so gïndis,

Tǎ phenǒrra te śaj feris !


10. — Śunen, ʒanav ekh dromorro !

Cipisardas o Bangorro.

Vov del avri p-ekh baro gav.

Sìmas kothe te paruvav

Jekhe grastes o kaver berś.

O drom kodo ʒal anda veś.

Pe les phares i te peres,

Kadal riga te na ʒanes.


11. — Ćhava!le, naj so 'źukaras,

Maj sìgo sa beśen pe-l gras.

O Bangorro, amaro phral,

Muken te lel ame anglal.

Ke fèri vov śaj sikavel

O drom amenqe kaj ʒanel.


12. O Ʒànʒa kaj kodo phendas,

Aba gelas ka pesqo gras.

Kamel pe lesθe te beśel,

Thulo-j o perr, ći aresel

Ćisar te vazdel pe pe-j zen.

Le Rrom pe les sa 'źukaren,

Ʒi sar opre aba beślas,

Thaj and-o drom miśkisardas.


13. Mezij ke futaźni trade –

Kade pa than von prastade,

De sajekh na cèra nakhlas,

Ʒipun pe kodo drom pelas,

Kaj so ingrel ka gavorro,

O Rrom kaj bućhol Bangorro.


14. Intrègi gavutne manuś,

Vi le ʒuvlǎ thaj vi le murś,

Kaj le bute Rromen dikhle,

Kide pe krujal sa pe le,

Mek le gavesqo mujalo

Mindǎrt ak òrde avilo.

— Rroma!le, so tume kerden,

Kitǐ ʒene kaj avilen ?


15. O Ʒànʒa palpale phendas,

Pe-l rasqi vòrba kaj pućhlas.

— Kamàsas, raja, te ʒanas,

Kam anda tě manuś dikhlas,

Kathe tumenθe, do ʒenen,

Vaj śaj las sàma sar nakhen ?


16. Kodol manuś pa kas pućhas,

De arǎtǎra aba nas.

Ke ekh terno ćhavo arǎt,

Ćhindas la ćha kathar-o dad,

Vov si baro rablòvo, ćor,

La naśadas gera pe-j zor.

Butença vov kade kerdas,

Thaj na jekha praxosardas.


17. Baro bezex pe pesθe lel,

Kon len dikhlas, thaj ći phenel.

Kaj von garadǒn, te ʒanas,

La ʒïvinda śaj arakhas.

Kon so purrilas, vòrba dav,

Lesqe galbença pokǐnav.


18. Kon ći kamel te zarobij ?

Las sarkon jekh te śuśugij,

Thaj pe kodo avri gelas,

Ke khonik khànći ći ʒanglas.

O Ʒànʒa te miśkij kamel,

Kana katka vov so dikhel,

Ke and-ekh parno gadorro,

Ʒal karing lesθe raklorro.


19. — Me pa kodol manuś ʒanav,

Thaj kaj le — śaj tuqe phenav.

Fèri ke si te pokǐnes.

E pàjta paśa-l burr dikhes,

Thaj paśa la le guruven ?

Andre-j von so-l duj, thaj soven.


20. Maj but o Ʒànʒa ći śundas,

Lov rupuno lesqe ćhudas,

Aba kothe nas so keren,

Mukle fugaça le grasten.

Von paśa-j pàjta kana sas,

Xukle tele pa penqe gras,

Thaj lokorres kothar gele,

Krujal e pàjta tordǐle.


21. E vràma pesqe dand ćhïtas,

Pe-j pàjta — pa savi phenas.

Le barranga kaj kernile,

Pherdo rivaśa kerdǐle. pharraimàta

Thaj sarkonesqe sas dendrak, miśto

Te thol pe lenθe pesqi jakh.


22. Dikhen, ke von p-o khas soven,

Thaj jekh jekhes angali den.

O Tàri hirtelen śundas,

E Zèrfi sar cipisardas.

Kapisardas la ande-l vas,

Thaj karing pesθe kikidas.

— So-j tuça, Zerfi, so kerdan ?

Faj ma ćorro suno dikhlan.


23. — O Devl!a sunto!na, nais !

Dikhav ke Tàri tu trais.

Voj les korraθar xutǐldas,

Thaj lesqo muj sa ćumidas.

Bara lośaθar ći ʒanel,

Vaj te asal, vaj te rovel.


24. — Jaj, će ćorro suno dikhlem !

Me and-ekh veś baro gelem,

De pala sosθe — ći serav.

So fèri jokhvàrsa dikhav,

Ke lokorres, ćoral, palal,

Ekh baro rićh pe tuθe ʒal.

Kamav daraθar te cipij,

Naśtig, naj glàso, ći birij.


25. Vov hirtelen pe tu xuklas,

Ande tǐ korr le dand muklas,

O rat kothar kaj fitǒlij,

Lokes o rićh avri sivij.

Kana kodo me sa dikhlem,

So sas ma zor, cipisardem.


26. Ćorre mek sàma ći line,

Kana aba andre dine,

Maj but sar biśthajpanʒ ʒene.

Von mindǎrt krujal sas line.

Anglal o Ʒànʒa avilas,

Bara rovlǎça and-o vas.

E Zèrfi maj feder benges

Pe lesqo than dikhlo, sar les.


27. Maśkar le Rrom si but ʒene,

Kaj ći pakǎn ande-l sune.

Ćak pa suno, kaj so phendas

E Zèrfi, sarkon jekh śundas.

De śaj phenen ke xoxadas

Kado suno kaj voj dikhlas ?


28. — Tàri, mukav tu te rugis,

Anda kodo te na gïndis,

Ke me tǒ ćorro 'gi kamav

Ka Berzebuk te bićhavav.

Kam śaj "kèrka" kade keres, eremìta

Kaj o Simpètri te peres.

— Me tuqe, Ʒanʒa, naisij,

Anda tǐ vòrba ći hasnij.


29. O Ʒànʒa e rovli vazdas,

Thaj le Tares laça kamlas,

So sas les zor te malavel,

P-o than o Tàri te merel.

De ʒipun vov gïndisardas,

Lesqi rovli ka Tàri sas.


30. La dumukhaça le Ʒanʒas

Sar ćokanoça maladas.

Vov sar mato te avilo,

Dumeça palpale gelo.

Kaj sas thulo, kade pelas,

Mezij e phuv zengisardas. résonner

O Tàri palpale xuklas,

Thaj angla-j Zèrfi tordǐlas.


31. Kitǐ ʒenença vov ʒanel,

Ke but avri naśtig inkrel.

De sajekh i, ʒipun birij,

Pesqa Zerfa si te ferij.

Ći aćhilas les kaver drom,

Ke sa pe les pele le Rrom.


32. Ezera ćerhaja dikhlas,

Kana o Cepuś maladas

Les la rovlǎça pa śero,

Mindǎrt pelas tele gero.

Kaj sas pe les o parno gad,

Sa lolilas kathar-o rat.

Kana te vazdel pe kamlas,

Les aba kaver maladas.


33. Sar kas kamen te mudaren,

Kade le Rrom ćorres maren.

Dural dikhel pe les e ćhej,

Ke dulmut aba zalime-j.

La duj ʒene tele inkren,

Karing-o Tàri ći muken.


34. Ćorri kade las te cipij,

Ke le Rromen sa kaśukij.

O glàso laqo parudo-j,

Mezij ke vàdno-j, vaj dilo-j.

Laqe jakha sar glaźune-j,

Intrègi bal sa purlime-j.

Kamèlas lenθar te skepij,

De naj baxt, kana ći birij.


35. Dikhlas so naj so te kerel;

Kapisardas voj sar ʒukel,

Anda-l ćhave jekhesqo vas,

Le dand gele ʒi and-o mas.

Dukhaθar vov cipisardas,

Thaj laqo vas avri muklas.


36. Xolǎθar voj so ći merel,

O kaver Rrom kaj la inkrel.

— Ta muk ma, ćhav tu ande-j phuv !

Ke maj dilo san sar guruv.

Del tu puśke o meripe !

Inkres ma pe tǒ ćorripe.

Ke mura papućaça les,

Atùnći magerdo aćhes.


37. Pesqi papùća tele las,

Les te ćhinel pa muj kamlas.

Kana kodo o Rrom dikhlas,

Maj dur pe-j rig laθar xuklas.

Daràjlas. Ke e ćhej dili-j,

Thaj śaj les vorta magerij.


38. E Zèrfi kaj o Tàri das,

Thaj peça les voj ućhardas.

Line te cìrden la tele.

Pe lesθe laqe vas mule

Thaj la naśtig lesθar ćhinen,

Xolǎθar vi pa la maren.

O Gròfo karing le naślas,

— Te na maren ! cipisardas.


39. — Ćak la si dad savo birij,

Pe laθe te paranćolij.

Thaj kaver, vi o Del t-avel,

Naj vòja la te malavel !

Le Rrom ćhude penqe rovlǎ,

Ke ći kamle t-aven xolǎ.


40. Ìva e Zèrfi sa mardi-j,

Voj mek pa pesθe ći gïndij.

Anda kodo ke sàma las,

Sa and-o rat o Tàri sas.

Vov kasavo p-o muj parno-j,

Sar kon dulmut aba mulo-j.

Thaj angla la gibzisardas, dikhlǎs sar and-o suno

Ke vov ći jokhvar ći phurdas.


41. Voj las pe lesθe te urlǎl,

Avri te cìrdel pesqe bal,

Lesqo śero opre vazdas,

Kana le śèburi dikhlas, ràne

Las te cipij : — Mulas, mulas !

Thaj vi voj paśa les pelas.


42. — Aćhadǒn, na vorbin, śunen !

Ak òrde le gaʒe aven.

Beśen maj sìgo sa pe-l gras !

(Avri lenqe o Ʒànʒa das.)

— Ke von te dikh'na le mules,

Thaj vi amen sa paśa les,

Atùnći lùma ći dikhas,

Pe-l tèmlici sa kernǔvas.


43. Le Rrom kodo kana śunde,

Maj sìgo sa pe-l gras beśle.

O Gròfo pesqa pha vazdas,

Ćhïtas la angla pes p-o gras,

Von sar maj sìgo prastade,

Ćorre Tares kothe mukle.


44. O mujalo kidas gaʒen,

Phendas trobujas te ʒanen,

So-j la Rromnǎça, kaj cipij,

Mezij la varekon nyuzij. maćhavel

Ʒipun phuvǎθar aresle,

Ćhućhi e pàjta arakhle.

Nas khonik, fèri aćhilas

Ekh murś, kaj paślǒlas p-o khas.


45. Von kana lesθe paśile,

Sa and-o rat ćhordo-j dikhle.

Vov zurales ćorro mardo-j,

Lesqo śero sa pharado-j,

Sa vunèti sas lesqe mas,

Thaj ande-l śèburi le vas.


46. Kodol gaʒe kaj avile,

Ekh phurorro sas maśkar le.

Vov ande-l śkòli ći phirdas,

Pesqe dadesθar sikǐlas

Le manuśen te sastǎrel.

(Kana nasvalipe avel.)

— Phen traime-j vov, vaj mulas ?

O mujalo lesθar pućhlas.


47. Me pe kodo naśtig phenav,

Ʒipun miśto les ći dikhav.

Intregones pipisardas,

Sa lesqe śèburi dikhlas,

Śele kinonça hakǎrel,

Ke o jilo ìnke marel.


48. Kana kodo aba kerdas:

— Ìnke traij, lenqe phendas.

De fèri pe tume aćhel,

Maj dur traìla, vaj merel,

Ke te kamen les te 'źutin,

Fèri sar maj sìgo birin

Si le grasten te astaren,

Les and-o fòro te ingren.


49. Ći biś minùci ći nakhlas,

Aba and-o vurdon duj gras

Le maj laćhe sas astarde.

Les pe kodo vurdon ćhïte.

O mujalo anglal beślas,

Thaj and-o fòro prastadas.

O agor i e śtartone śerajesqo.


ŚÌRLEL O PÀNƷTO ŚERAJ


1. Le Rrom kaj le Tares marde,

Kana kothar aba trade,

Kade prastav'nas le grasten,

Ke spùmi pa-l ćorre peren.

Na k-o but vràma naćilas,

Ʒipun o fòro dikhilas.

Pa les daràjle te nakhen,

Hot lenqi vùrma te na len.


Anda kodo pa kodo drom,

Tele ćhinde intrègi Rrom.

'Malǎnça krujal tradine,

Pe-j kaver rig avri dine.

Palal-o fòro aćhilas,

Len jekh gaʒo mek ći dikhlas.

Von sorro děs kaj ći xale,

Sa sar le ruv sas bokhale.

Maj dur line te prastaven,

Khere maj sìgo te aven.

O Gròfo palal aćhilas,

Lesqo gras vi vov khinilas,

Gero do ʒenen ingrèlas

Ke la pha pe-l vas inkrèlas,


Pa drom jekh ćorro bògo ʒal,

P-o angluno punro langal.

And-ekh talìga astardo-j,

D'abǎ traij, ke phurdino-j.

Vov sarkon vèrsto hodinij,

Ke ći kodi, thaj ći birij.


E Inùśa kasavi khini-j,

Ke le punre d'abǎ miśkij.

Aba cirdel intrègo děs,

Kadal pustione grastes.

Avri les trival astardas,

Po-kh dopaś ćàso xaxadas,

Maj but ekh sèmo zor te lel,

Thaj and-o fòro te resel.


Sar ćorri ʒal, kade gïndij :

Sòde trobuj te kinoij

Ìnke manuś, ʒipun avel

And-o forìci kaj kamel.

Pesqe jakha p-o drom ćhudas,

Bute ʒenen pe-l gras dikhlas.


Voj las le sàma de dural.

Kade aven, sar e balval,

Thaj paśon, paśon, paśa la-j.

Nakhle la, durǒn, aba naj.

E Inùśa mindǎrt pinʒardas,

Kodol i von, kaj bićhadas

O Làslo, hot te xutǐlen,

Kaj so naśle le do ternen.


Voj sar p-o dùjto kerdǐlas,

Kaj maśkar lenθe ći dikhlas,

Ći la Zerfa, ći le Tares.

Rugisardas le Devlorres,

Anda kodo, kaj ći pele

Lenqe duśmànuri pe le.


Ta vi kade miśto gelas,

Kaj fèri la o Rrom mardas.

Voj lesqi dej i, — śaj rebdij

(Lośaça and-o 'gi gïndij.)

Pa sakofàlo bisterdas,

Thaj angla la gibzisardas,

Sar voj kikìdel karing pes,

Pesqa bora, thaj le ćhaves.


Daraθar e ćorri xuklas,

Kana pesqo anav śundas.

— Inuśa ! So-j tuça, soves ?

Kaj me cipij, thaj ći śunes.

Kana pesqe jakha vazdas,

Dikhlas o Gròfo kodo sas.


Vov pesqa phaça and-o vas,

Beśel p-ekh vuźo, lolo gras

Laqo śero tele klembij,

Naj tràjo ande la, mezij.

— Ta Gròfo, so kerdas e ćhej ?

Dikhav la ke voj zalime-j !

Phen kaj o Tàri ? Me kamav

Pa sakofàlo te ʒanav !


Kana tele pa gras xuklas,

Thaj pesqa pha pe-j phuv ćhïtas,

Dikhel pe-j Inùśa, thaj gïndij

Kathar će vòrba te kezdij.

E ćorri hìra kaj anel,

Pa lesqo muj naśtig nakhel.


— Inuśa, so aba pućhes ?

Ćak pe tě duj jakha dikhes,

K-e ćorri ćhej d'abǎ traij,

Kaj de duj ćàsuri phivli-j.

O sùnto, dràgo Del ʒanel.

So la Zerfaça śaj avel.


— Kam Grofo na miśto śundem,

Vaj śaj ćorres tut hakǎrdem ?

Phen ke dili sim, naj ćaćes

Ke mudarde mure ćhaves !

O Gròfo ande-j phuv dikhlas,

Asvin pa muj tele khoslas,

Thuvǎli las te phabarel,

Naśtig maśìna arakhel.


Maj dur e Inùśa ći pućhlas.

O ćaćipe aba ʒanglas.

Voj and-o baro ćorripe

Las sar kalo nasvalipe.

Mezij belǎça maladas

La varekon, kade pelas.


O Gròfo nivar ći dikhlas,

So e Rromni pecisardas.

Sa ćhudènas pe laqe mas,

Vi le punre, thaj vi les vas.

Mek o manuś naśtig birij,

So laça sas, te iskirij.

Kana pa laθe naćilas,

E lìndri las la, thaj sutas.


Anda o suno las te hondǐj,

Thaj po lokes te ubredij.

Śele kinonça uśtǐlas,

Po-kh sèmo pesθe avilas.

Ćorri dukhaθar ći birij,

Mek le śereça te miśkij.


Kodo voj ći pecisardo,

O Gròfo la te inkerdo.

Vov ìnke laθar durilas,

Anda kodo kaj so śundas

Kathar le Rrom, ke kasaven

Sar voj so sas — le beng maren.

Vov anda-j dar (iva sas děs)

Sa ćhïv'las truśula pe pes.


Voj kaj o Del vazdas le vas,

Thaj roindos lesθar pućhlas :

— Sar Devl!a śaj kade kerdan,

Mure ćorre ćhaves kaj lan ?

Tuqe rugijas sarkon děs !

Phen, sosθar man kade mares ?


Mek vi bezex me te kerdem,

(Kam tuqe vareso phendem)

Trobujas les te aćhaves,

Thaj man pe lesqo than te les.

Ke dòsta me traisardem,

But ćorripe rebdisardem,

Bi lesqo sajekh ći kamav,

Pe kadi lùma te ovav.


Kade ćorri Rromni kukij,

Laqo jilo so ći pleznij.

O Gròfo varesar kamel,

Laqe maj feder te avel.

Las te gïndij, so te kerel,

Će vòrba laqe te phenel ?


— Inuśa, so aba roves,

Ćak sajekh les ći uśtaves.

So ćhinado-j kathar-o Del,

Kade si musaj te avel.

Maj dur naśtig kade keres,

Ke anda-j briga śaj meres.

Atùnći phen, pe kas kames

Tě ćhavorren te aćhaves ?


— Śun, ker kade sar me phenav :

Le kal trin gàlbi tut kaj dav,

Ʒanav ke naj tu duj neve,

Thaj tut trobùna le love.

Katka-j o fòro, ćak ʒanes ?

Unzar tǐ cèrha paśa les.


Vi le Tares kothe anen,

Le nasvalen kaj sastǎren.

Pa kodo kher si te pućhes,

Gïndij kothe les arakhes.

— Kamlèmas tut te saj 'źutij,

Fèri e ćhej d'abǎ traij.

Naśtig aćhav, pe muro Del,

Ke ćorri Zèrfi śaj merel.


— Će miśtipe manqe kerdan,

Pe-j lùma khonik pe tǒ than

Kodo ći dopaś ći kerdo,

Mek le grastes ći aćhado.

Pe ma maj but naj so dikhes,

Le ćhaça si te sigǎres.


Opre e Inùśa uśtǐlas,

Karing-e Zèrfi paśilas.

Ćorri las pale te rugij :

— Ker Devl!a voj te śaj traij.

Laqo śero opre vazdas,

Thaj laqe phova ćumidas.

— Śun Zèrfi, tuqe colaxav,

Si le Laslos te peravav.


Tumaro tràjo kaj ćhinde,

Mure ćhaves kaj mudarde,

And-o forìci so resav,

Lesqe ćhaven sa kernǎrav.

Maj but len nivar ći dikhel,

Si vi vov sar me te rovel.


E Inùśa laθar uśtǐlas,

Ćorri brigaθar bangilas.

Kade gelas ka grastorro,

Sar voj mati te avilo.

Les aśvaraθar xutǐldas,

Ka Gròfo o śero boldas,

— Aćhen Devleça, naisij,

Ke vi me musaj te miśkij.


O Gròfo nas so 'źukarel

Las le grastes te prastavel.

Vov fèri pa kodo gïndij,

Te śaj maj sìgo nevezij

Le manuśenqe, ke kamel

Len e Rromni te phandavel.


Kana khere las te resel,

Vov de dural aba śunel,

Sar maśkar pe le Rrom vorbin,

Kuśen pe, xan pe, thaj cipin.

Dikhes tu, vi von hakǎrde

Ke dilipe baro kerde.

Le raj śaj len le savorren,

Atùnći lùma ći dikhen.


Kaj le dadesqi cèrha das,

Lokes pa gras tele xuklas,

Vov pesqa pha pe-l vas inkrel,

Pe la e dej las te rovel.

— Ta so roves ? Ćak ći mulas.

Thaj la Zerfa tele ćhïtas.


Kana karing le murś gelas,

Intregone ʒenen manglas,

Te śaj le Rrom kadal birin,

Ekh sèmo les te halgatin.

Kathar-e Inùśa so śundas,

Vov lenqe sa tele ćhïtas.

— Ćhava!le, vorta so phenel,

Sar me dikhlem pa la — kerel.


Kadal vorbença so phendas,

Faj tuqe so le mudardas.

Von sa dośar'nas jekh kavres,

Thaj śaj gelo lenqe ćorres,

Ke aba ʒàlas phral p-o phral,

Fèri o Làslo das anglal.


— Ćhava!le, na cipin, śunen !

Xamaça khànći ći keren.

E paluni godǐ ćorri-j,

Tumen voj sajekh ći 'źutij.

Maj sìgo ʒan, thaj astaren,

Ekh pilantàśi na muken,

Thaj si pa than te prastavas,

Te śaj maj dur kathar naśas !


Andre von mindǎrt astarde,

Tele le cèrhi perade,

Pe-l vurdona sa kidine,

Kas sas ʒukel, palal phandle,

Le ćhavorra pe-l por beśen,

Le Rrom line drom te cìrden.


Kodol droma so von ʒanen,

Pa-l Ligèti veśa nakhen.

Pa le śaj trades vi trin děs,

Thaj kherorro mek ći dikhes.

Phenen le Rrom pe-l ruv anen,

Te si le dar, ka veś naśen.

Vi akanak kodo kerde,

Pa le će hira ingerde.


Intrègo rǎt ćorre trade,

Mek le grasten ći xaxade.

Vazdàsas pe o kham opre,

Maśkar-o veś ʒipun dikhle

Ekh 'mal, kaj śaj o děs maren,

Thaj pe-j rǎtǐ te 'źukaren.


Lindraθar von d'abǎ train,

Te unzaren mek ći birin.

Le Rrom line penqe grasten,

Lokes avri te astaren.

Lenqe rromnǎ, kade, fer-sar,

Maj sìgo laćharde pe-j ćar.

Le ćhavorra cipin, roven,

Ke nas arǎt kaj te soven.


Ekh vòrba kathe ći śunes,

Aba ìva si baro děs.

Ùni manuś kade xirin,

Mezij te phurden ći birin.

Le gras avri pe-j ćar mukle-j,

De sarkon jekh lupunzime-j.


Aba pala mizmèri sas,

Kana o nìpo uśtǐlas.

Cipij o Làslo savorren,

Maj sìgo lesθe te aven.

Vov p-o abav kaj so kindas

O but xabe, sa aćhilas.

Thaj akanak o Rrom kamel,

Kodo xabe te hulavel.


Vov akhardas terne ćhaven,

O jekh vurdon te ćhućharen.

Line te kiden sa tele.

Lenqe jakha avri gele,

P-o but xabe, thaj pe-l molǎ.

Pitǎnas lenqe le salǎ.


Ʒanel o Del kothe so sas,

Goja, khila thaj o but mas,

Retèśki, le khude manre,

Le papinǎ, khajnǎ, anre.

Pe-j bari jag avri peken,

Ʒipun intregone balen.

Si thule śax, si bokolǎ,

Rïtìi, bèri thaj molǎ.


Pa ć-ekh manuś ći bisterdas,

Pe savorrenθe huladas.

Le Rrom line te xan, te pen,

Thaj le Laslos te aśaren.

Von anda les, sar anda dad,

Ta-l pe kodo ćhoren o rat.


O kham karing tele gelas,

Kothe o ćèri lolilas.

Le Rrom paj den le grasten,

Ke sar pa-kh ćàso astaren.

Atùnći tunǎrikozij.

E kumpanìa śaj miśkij.

Děse daraθar ći kamen,

P-o drom o nakh te sikaven.


De śtar rǎtǎ sar kinoin,

Aba le Rrom ka Del rugin,

Kadal veśa te śaj nakhen,

Thaj pe gavesθe te peren.

Ke o xabe kaj huladas

Pe le o Rrom, p-o agor sas.


Mezij ke len o Del śundas,

Thaj anda veś avri andas.

Le manuśen aba nas zor,

Kana dine kaj o agor.

P-ekh mal o Làslo sikadas,

Kathe trobuj te unzaras.

Ke èta le gava dikhav,

Maj dur te tradas ći tromav.

Le Rrom maj but ći 'źukarde,

Sa penqe cèrhi unzarde.

Kide avri kodol ćhaven,

Kaj manro ʒanen te mangen.

Phende : "Si and-o gav te ʒan,

Ke naj so le manuś te xan".


Mek le sastenqe sas phares,

Pe-j Zèrfi naj so te phenes.

Intrègo vràma nasvali-j,

Thaj sar e paraśtuj śuki-j.

Fèri paj ekh sèmo pel,

De p-o xabe naśtig dikhel.

Śtar děs sar voj aba postij,

Mek te miśkij pe ći birij.


Ekh kasavi terni ʒuvli,

Thaj nakhǒl sar e memeli !

Univar pe-l manuś dikhel,

De khanikas ći pinʒarel.

Cipij ke savorre kamen,

Laqe Tares te mudaren.


Univar vi kade perel,

Ke pesθe geri ćhej avel.

Atùnći roindos rugij,

Ka sùnto Del, te na traij.

De sar o Tàri laça nas,

Sa angla laθe kalilas.

Voj maj feder leça kamel,

Pe-j kaver lùma te avel.


De maj but vràma voj sovel,

Vaj fèri and-ekh than dikhel.

Faj ma les angla pe gibzij,

Ke leça vareso vorbij.

La ćhaqe vuś sa phabarde-j,

Sar ka mulo le vas śudre-j.


E ćorri Kireś hakǎrel,

Ke sajekh laqi ćhej merel.

Haj voj khanćeça ći birij,

Hot ćorra ćha te śaj 'źutij.

E Zèrfi kam traisardo,

Laćho doktòro t-avilo.

Ʒi and-o fòro te reses,

Trobuj te tràdes vi duj děs.


Ke maj paśe fèri gava-j,

Kothe nisavo jatro naj.

La and-o fòro te ingrel,

E ćhej p-o dopaś drom merel,

Ke kabor kìno ći birij

Avri e Zèrfi te rrevdij.


Sar voj gïndij so te kerel,

E Brìa karing la avel.

Pe-j Zèrfi dòsta but dikhlas,

Pala kodo tele beślas.

— Śun pheni!e Kireś, me kamos

So me pheno, o kan te thos.

Kames te na merel tǐ ćhej ?

Atùnći av kaj muri dej.


Si mura daqe te phenas,

E Zèrfi so pecisardas.

Te kam'la laθe te avel,

Tǎ ćha atunci sastǎrel.

Ùni kaj ʒi aděs train,

Śaj fèri laqe naisin.


Ìva e Kireś ći pakǎl,

De sajekh kaj e Tèrka ʒal.

Kodo kon tasol, xutǐlel,

Mek vi milìngo te avel.

Laqe kaver dromavri nas,

Fèri e Tèrka aćhilas.

Haj voj kam śaj ćaćes ʒanel,

Sar la Zerfa te sastǎrel.


O Del pe-j Tèrka bisterdas.

Opral śele berśenqi sas.

Ìva voj kasavi phuri-j,

De pe punrenθe zurali-j,

Pesqe kòrkorri sa kerel,

Voj te 'źutin la ći kamel.


E phurorri avri śuki-j,

Le kòkala, thaj e morthǐ-j.

Le bal kaj thaj kaj puśkazin,

Sa rupune thava mezin.

Voj bangilǎs ande-l dume.

Śaj manqe ći pakǎn tume:

Pe kas laqe jakha dikhen,

Sa sìrmi pa kodo phiren.


E Kireś das la laćho děs.

— Ʒa beś tele, ta so roves ?

— Ta sar bibe te na rovav,

Kana bi ćhaqo śaj aćhav.

— Aj so tǎ ćhaqe kerdǐlas,

Kaj anda la kade daras ?


So sas pe-j Zèrfi, sa phendas

De e ćoxai ći śun'las...

Pa la e Kireś hakǎrel,

Ke te 'źutij la ći kamel.

Atùnći paśa laθe gelas,

Angla-l punre laqe pelas,

Las te rugij la te avel,

Ćorra Zerfa te sastǎrel.


— Śun Kireś, ći kamos te ʒav,

De pe tǒ ćorripe dikhav.

Butenqe miśtipe kerdem,

Mek "nais tuqe" ći śundem

Kas sastǎrdem, hot te phenen.

De ći dikho pe le — aven.


Kana e Tèrka avilas,

Pe-j Zèrfi le jakha ćhudas,

Dikhel, ke pesθar ći ʒanel.

Izdraipe pe la avel.

Ande-l paja laqo ćikat,

Naj and-o muj ekh sèmo rat,

Le vas śudre-j thaj hakǎrel

Laqo jilo d'abǎ marel.


— Kado nasvalipe ʒanav.

Sar av'la – me naśtig phenav.

Voj las les faj ma anda-j dar.

Te śaj pero pe kodi ćar,

Me pa savi manqe gïndij,

Tǐ ćhej atùnći baxtali-j.


De te na av'la, śaj manges

Atùnći le jekhe Devles.

E phuri Tèrka uśtǐlas,

Karing-o veś lokes gelas,

Thaj las te ròdel ande-l burr.

(Le burorra sas dòsta dur.)

Opral-o ćàso naćilas,

Ʒipun pe kodi ćar pelas.


Sòde trobujas la, kidas,

Pala kodo khere gelas.

So anda-j ćar aloj avri,

Kodo sa thol ande-j piri.

Pala kodo paj ćhordas,

Thaj dòsta vràma kiradas.


Voj ande-j glàźa drab ćhordas,

Thaj kaj e Zèrfi avilas.

Las vareso te śuśugij,

(Dikhes tu, le Devles rugij,)

Pala kodo ekh rroj manglas,

Drabeça kodi rroj pherdas,

Thaj das la nasvala te pel.

Phendas si mindǎrt te sovel.


Maj ekh kurko o drab pilas

E Zèrfi, ʒipun sastǐlas.

E Tèrka, vaj o ternipe,

Nyerisarde o meripe.

E ćhej po-kh sèmo hakǎrel,

Sar laθe laqi zor avel.


Će sìgo o milaj nakhlas !

Aba o śarel avilas.

Le tatǐmàta naćile,

Le děs maj skùrti kerdǐle,

O giv tele sas kidino,

O veś mezij sumnakuno.

Line le briśinda te den,

Mezij e phuv sa kernǎren.


O Ardom ande-j cèrha das, ≠ anda-j

Tela briśind sa kingilas.

Pućhel e Kireś : — So keres,

Thaj kaj tela briśind phires ?

— Gele sas anda-j doś le gras,

Trobujas len te boldavas.


— Ta Ardom, so kathe keras ?

Ćak aba naj kaj te phiras.

Tume Rroma!le ći gïndin

Maj dur kathar te indulin ?

O Ardom mindǎrt das anglal :

— Ta anda kas kado sa ʒal ?

Ćak anda so tǐ ćhej kerdas,

Si o kuć fòro te mukas ?


Aj sòde vèrsturi kerdam,

Laćhe gavesθe ći pelam.

Kodo si cèra: pa abav

Biś gàlbi si te pokǐnav.

Le kaver deś tele xalam,

Ke khànći ći nyerisardam.


De akanak phen kaj te lav

Love me, sa te boldavav,

Ke ekh fènigo ći birij ?

Dikhes ćak sòde śaj nyerij.

Phendem : — Sar ćha te barares,

Barar maj sìgo le benges !

Ìnke biris te des anglal,

Kana pa la e vòrba ʒal.



Kodo e Zèrfi sa śundas,

Thaj te rovel kezdisardas.

— Sar Tato, tu kade vorbis ?

Ćak tu trobujas te gïndis,

Tumenθar so avri gelas !

O Tàri anda so mulas ?


Anda kodo kaj duj terne,

Phandle o tràjo khetane ?

Kade muklo-j kathar-o Del,

O murś ʒuvlǎ pesqe te lel.

Phen, śaj amari doś keres,

Kaj vov kamlas ma, thaj me les ?

Ćak tu te ròdes dośales,

Pa tu trobujas te phenes.


Phen manqe, kon kodo kerel,

Bi pućhimasqo, ćha te del ?

Ta so gïndis, e ćhej ʒukli-j,

Bi kamimasqo śaj traij ?

Rromes te les, ćak naj pheras,

Sar ekh kotor manro te xas.


De tu kodo te hakǎres,

Si tuqe zurales phares.

Ke pa khanćesθe tuqe naj,

Fèri gïndis pa sumnakaj.

So fèri muri doś kerdan,

Kaj trànda gàlbi xasardan.

Phen kasqi doś me te kerav,

Kaj parni lùma te dikhav ?


E ćhej las pale te rovel.

O Ardom la ći pinʒarel.

Sar les e Zèrfi das anglal ?

O dad ćak naj laqo amal.

Kana miśto gïndisardas,

Boldas pe, thaj avri gelas.


Duj děs briśind ìnke pelas,

O kham p-o trìto avilas.

Intrègi Rrom lesqe lośan,

Le ćhavorra pe-j 'mal miźgan.

Savenqe cèrhi nas laćhe,

And-o paj sas sar maćhe.

Thaj akanak ćorre kamen,

Le śeranda te śukǎren.


— Ta so-j Rroma!le? Haj phiren !

Ćak naj pe so te 'źukaren.

Maj sìgo ʒan tar and-o drom !

(Cipisardas pe le o Rrom.)

Kas si love, kodo traij,

Kas naj — trobuj te zarobij.


Le ternimàta astarde,

Kodol kon kam'nas, sa trade.

E Zèrfi kathe ći gelas,

Fèri le vàsuri kidas,

Thaj ingerdas le te thovel,

Ʒipun e dej khere avel.

Vi voj te ʒal te zarobij,

La naj jilo, voj ći birij.


Sar voj kodol pira morel,

Gïndij : — So laça śaj avel ?

O kuʒum faj ma la dukhal,

Ke gràca lel la kana xal.

Voj mindig kasavi kovli-j,

Ke te phirel d'abǎ birij.


Kana e Kireś avilas,

Aba pala mizmèri sas

Aj nas la zor te kiravel.

— Ʒa, Zerfi, tu kirav — phenel.

Opre e Zèrfi uśtǐlas,

Ekh sèmo kaś pe-j jag ćhïtas,

Kana o mas las te ćhingrel,

La mindǎrt gràca las te lel.


Sar phabardi kothar xuklas,

Vi e ćhuri pesθar ćhudas.

Phendas naśtig te kiravel,

Ke sa opre laqe avel.

— Ta sosθar ? — Laqi dej pućhlas.

Ke voj naśtig dikhel p-o mas.


E Kireś godǐ ći marel.

Korri trobujas te avel,

Te na lel sàma ke e ćhej,

Na pa butesθe av'la dej.

Voj le Grofos cipisardas.

Te astarel andre, phendas,

Kaj k-o doktòro voj kamel,

La ćha maj sìgo te ingrel.


Kodo manuś kaj sastǎrel,

Kana dikhlas la ćha, phenel :

— Naj sosθar te daras, rromni!e,

Ke maj sasti-j tǐ ćhej sar me.

Pa laθe tuqe śaj purrij :

Trine ćhonenθar-j phari.

Kana kodo e ćhej śundas,

Sar o bumbàko kovlilas.


O raj ćhïtas la te beśel,

Te sàma lel, te na perel.

Voj nùmaj jokhvàrsa dikhel,

Ke laqi dej ćoral rovel.

Gïndij lośaθar kaj śundas,

Ke si ande-l Devlesqo vas.


Sar voj kade pe-j dej gïndij,

E Kireś las te śuśugij :

— Tu naj so khànći te daras,

Tǐ dej ćak ìnke ći mulas.

Ʒanav me so pecisardan,

Kaj le bonkoça aćhilan.

De me tut muri vòrba dav,

Ke sajekh les xasaravav.


E Kireś sar kodo vorbij,

P-o muj e Zèrfi zeleni-j.

Izdran xolǎθar laqe vuś.

— Tu san dràgula, na manuś !

Ta cèra ćorripe kerdan,

Lesqe dades kaj mudarden ?


Thaj ìnke vi le ćhavorres

Elpìdes tu te mudares ?

Ta sar kodo vov te pecij,

Maj sìgo pe-l gaʒe jutij. aresel

O Del mardas ma zurales,

Kaj las manθar ćorre Tares.

De sajekh lesqe naisij,

Si kasqe akanak traij.


— Pustij o Del muro śero.

Ćak manqe nas pa ćhavorro,

Ke o bezex pe manθe los,

Te anda tu kodo keros.

Me na miśto tut hakǎrdem,

Thaj dilipe baro phendem.


Śun ćak, ćhe' Zèrfi, te biris

Mangav tu manqe te jertis.

Ke te naśtis, kana mero

Pe muro 'gi av'la pharo.

E ćhej la da naśtig jertij,

Ke voj kodo ći erdemlij.

— Muk tuqe te jertij e Del,

Kaj pe ame opral dikhel.


Laqi xoli sa naćilas,

Ande la daqi korr pelas.

Von so-l duj anda-j loś roven,

Thaj le asva pa muj khosen.

— Aven, si kaj tǒ phral te ʒas,

Ke aba dòsta 'źukardas.

E vràma pale rumusàjlas.

O ćèri, zurales xolǎjlas

Pe kadi phuv, ke voj mekel

Baro bezex pe la t-avel.

Kaśukij la ronʒetonça,

Phabarel la straftinǎnça,

Thaj intrègo lùma kamel

And-o briśind te tasavel.


Ći bisterdas ći pe-j balval,

Phendas p-o maripe te ʒal.

Kodi pa veś kana nakhlas,

Ùni kopàća peradas.

So laqe and-o drom perel,

Voj sakofàlo xurdǎrel.


Ći le Rromen voj ći muklas,

Sa lenqe cèrhi peradas,

Le kotora vazdas opre,

Thaj ingerdas le erekre.

Le briśindeça len marel,

Sa lenqe tràmci kingǎrel,

Intrègi śeranda so sas,

Voj sa karing-o veś ćhudas.


Ći śundǒl khànći kon cipij,

Ke e balval len kaśukij.

Le ćhavorra ćorre urlǎn,

Ke and-o baro śil izdran.

Lenqe deja ìva kamen,

Naj soça len te ućharen.


Kodi bari balval kaj sas,

Jokhvàrsa pesqi zor ćhïtas.

Voj ìnke kamlas te phagrel,

De khinilas, ʒikaj perel.

Atùnć'o briśind la kidas

Thaj pe pesqi phak la ćhïtas,

Kade lokorres śaj hural,

De na but sig, d'abǎ miźgal.


Pala briśind le Rrom kamen

Bare jaga te śaj laven.

But kràngi anda veś ande,

(Fèri le kràngi sas kinde.)

Anda vurdon ekh phal cirde,

Laça jaga cicisarde.


Von sorro rǎt jaga keren,

Thaj krujal savorre beśen

Anda-l Rrom varekon phendas,

Ćhava!le, sa kathe meras.

O Baro Làslo das anglal :

— Maj but naśtig aćhas pe-j 'mal.

Te tradas naj so te gïndis,

Kathe trobuj te ivendis.


E detehàra avilas,

Anda-l Rrom sarkon jekh gelas,

Te ròdel pesqe śeranda,

Le cèrhi, còluri, gada.

Ćak khànći len ći aćhilas,

Sa and-o ćorripe gelas.


Opral duj ćàsuri nakhle,

Ʒipun kodo sa arakhle.

Le cèrhi e balval vazdas,

Opre pe-l kràngi umbladas.


Le śeranda sas ćhudine,

Maśkar le burr garadine.

Le tràmci paślon kaj aj kaj,

Ùni xasàjle, — kathe naj.


Maj but von aba ći rode,


Penqe grasten sa astarde,


And-o forìci tradine,

Laćhe khera avri line.

Kas cèra lov sas, pel gava

Line khera ćupa ìva.


O agor i e panʒtone śerajesqo.


ŚÌRLEL O ŚÒVTO ŚERAJ


Ìnke o fòro sa sovel,

Aba o kham opre avel.

Ekh nùvero p-o ćèri naj.

Nas ći briśind kado milaj.

Le manuś opre ʒangavdǒn,

Aj lokorres gàta kerdǒn,

Ke sìgo savorre kamen,

Aba pe-j jarmàrka t-aven.



Kana e jarmàrka perel,

Na fèri krujal, vi dural,

Ùni manuś kathe avel,

Ke sarkonesqo bàjo ʒal.

Sa and-o them pa la ʒanel,

Ke ekh intrègo ćhon inkrel.


Kathe p-o fòro śaj dikhes,

Na fèri gavutne gaʒes.

Mek vi le cìrkuri aven,

Le ćiriklǎ kaj drabaren,

Pe-l trin lilorra xoxaven,

Thaj anda-l posokǎ ćoren.

Ta kon pe kado fòro naj !

Kofàri, Rrom, thaj vi raśaj.


Le Rrom pa sa le agora,

Ku sarença kathe aven.

Ùni kamel te lel bora,

Vaj jekh le kavren te dikhen.

P-o fòro ʒan, biknen grasten,

Kon si kofàra — mìti len.


Kothe kade sas sarkon berś

Ekh kumpànìa tela-kh veś,

De sar le cèrhi unzardas,

Maj but sar ekh kurko nakhlas.

O Làslo mindig sigǎrel,

Kathe maj sìgo te avel.

Te zebeisàjlas, ʒanel,

Aba thana ći arakhel.


Le Rrom kathe de sar resle,

Intrègo vràma mulatin.

Ekh děsorro mek ći mukle,

Ke le Rromnǎ but zarobin.

O Baro Làslo ći ʒanel,

So le lovença te kerel.


Le Ardomesqe arǎtǐ

Phendas: kurke kerel patǐv.

Vi le Rromen kothe so sas,

O Baro Làslo akhardas.

Vov bićhadas sas do ćhaven,

Molǎ, rïkìi te kinen.

De de teharin vov kamel,

Aba mesalǎ te ćhïvel.


P-o fòro khonik ći gelas,

Ka pe-j patǐv sas akharde.

Les te jertin, o Rrom manglas,

O děs kado kaj xasarde.

— Aba ćhava!le śaj aven,

Paśa-j mesali te beśen.


Sa le manuś beśle tele,

Aba po jekh, po duj pile,

Dikhen, o Rrom vazdas o vas.

Ćhava!le, man ekh vòrba sas :

— Kako pohàri me kamav,

Anda-l kirvesqi zor te pav !

Ke de sar khetane pelam,

Sar ćaće phral traisardam.


Ćaćes, ande kuko milaj,

Maśkar amenθe vòrba sas.

Phenen, ćhava!le, kasθe naj ?

De pa kado ame bistras.

Ćak sa le ćhavorra keren,

Le ćorrimàta kaj peren.


— O kirvo Ardom so kerdas,

Ame kodo naśtig bistras.

Amença te na avilo,

Kado ivend ćorres gelo.

Bute ʒenen 'źutisardas,

Kas aba ekh krojcàri nas.

Mure love dulmut gele,

Ke dèmas le sa unʒïle.


De so-j, ćhava!le, vazdas, pas.

Muk te ferij ame o Del,

Pe śukara riga te das,

O ćorripe te durarel !

O Làslo, thaj le Rrom vazde,

Penqe pohàra ćhućharde.


Le Rrom aba sa zalime-j,

De ìnke sajekh but pipe-j.

Vi le ʒuvlǎ po-kh sèmo pen,

Asan, gilaben, thaj khelen.

Fèri e Zèrfi ći avel,

Voj mindig vareso kerel.

Sïvel univar gadorra,

Vaj śukǎrel le pernorra.


So sas la e butǐ, kerdas.

Beślas tele te hodinij.

Śunel o ćhavorro rujas,

Śaj bokhalo-j aba gïndij.

Voj sigǎrdas opre te lel

Le ćhavorres, ćući te del.


Le Rrom maj dur sa mulatin,

De laqe le asva folin,

Kana dikhel će baxtale-j,

Kadal manuś, kaj khetane-j.

"Vov" angla la gibzisarel.

Atùnći voj gïndisarel :

— Duj tràjuri po jekh dino,

"Les" laθar te na ćhindino.


E Zèrfi pharo 'gi cirdas,

Dikhel, sovel o ćhavorro.

— Av tar Tarici, paślǔvas.

Ćhïtas les p-o śerandorro

Aj ćumidas lesqo ćikat.

Sar vov anel pe pesqo dad !

Kadal kurkesqo děs nakhlas,

Aba e lùja avilas.

O kham d-ekh ćàso sar opre-j,

De vi le Rrom sa pe-l punre-j.

Maj sìgo sigǎren te xan,

Ke si p-o fòro ćak te ʒan.

Fèri kukol save pile

Le but rïtìi — ći gele.


Aba andre sas astarde

Le gras, saven le Rrom inkren.

Sa pala-l vurdona phandle,

Saven sas gïndo te biknen.

Ùni deja le ćhavorren

Pença pe-j jarmàrka ingren.


Kitǐ manuś p-o fòro ʒan,

Sar le kira kana miźgan.

Nas than p-o drom kathar nakhes,

Le Rrom sa tradènas lokes.

Kana aba p-o than resle,

Pa-l vurdona tele xukle,

Le Rrom te ʒan te paruven,

Lenqe ʒuvlǎ te drabaren.


E Zèrfi palal aćhilas.

Phares i laqe te phirel,

Le ćhavorreça and-o vas,

Intrègo děs te drabarel.

De o ivend kana avel

So o milaj kerdas — pućhel.


Ìva e Zèrfi ternorri-j,

De naj pe la maj baxtali.

So fèri p-o bazàri das,

Te drabarel kezdisardas.

Voj nùmaj jokhvàrsa dikhel,

Pa drom laqo Tàri phirel:

Duj gras andre sas astarde,

Thaj trin pala vurdon phandle.


Madìnte le lila so las,

Jekha gaʒa te drabarel,

Sa peradas le anda vas,

Kana dikhlas ke vov nakhel.

Ìva aba o Tàri naj,

Vov sa ande laqe jakha-j.


Kon soindos rǎtǐ phirel,

Voj pe kodo las te anel.

Sa le gaʒan kothe muklas,

Pe-j phuv le lila bisterdas,

Thaj las te ʒal, de ći dikhel

Ke ćùpa tela gras perel.

La ekh gaʒo te na cirdo,

Aba dulmut la bisterdo.


Atùnći pesθe avilas.

Pesqe jakha las te morel.

Gïndij ke voj suno dikhlas,

Ke ćaćipe naśtig avel.

Kathar śaj Devl!a avilo,

Děse p-o fòro o mulo.


So śaj kodo apoj avel ?

Aha ! Kezdij te hakǎrel.

Kaj mindig anda les brigij,

Tele das pa śero — gïndij.

Apoj dili-j ? — Naśtig pakǎl.

Si pala les kothe te ʒal,

Karing-o Tàri prastadas.

Ìva śaj sa gibzisardas.

O Tàri de dural dikhlas,

Ekh Rromnǒrri sar drabarel,

Le ćhavorreça and-o vas.

Morem, kon śaj kodi avel ?

Kana ekh cèra paśilas,

So lesqo muj ći bangilas.


— Pe so me Devl!a 'źukaros,

Thaj le rǎtǎnça ći sovos ?

Kana aba pe la pero,

T-avel la Rrom, thaj ćhavorro !

Korro kamlèmas te aćhav,

Fèri kado te na dikhav.

So sas les zor ćhindas pa-l gras,

Thaj sar dilo maj dur tradas.


Kaj sigǎrav ? — Gïndisardas.

Aćhadǐlas, so ći rovel.

Ćak les bi laqo tràjo nas,

Vov pa kodo miśto ʒanel.

So but andra lesθe dukhal,

Sar kaver la Zerfa azbal.


O ćorro Tàri hakǎrel,

Ke dilipe kade śaj lel.

Vov si te lel pe and-o vas !

Ta so, ʒuvlǎ pe-j lùma nas ?

Boldas pe. Kana so dikhel,

E Zèrfi karing les avel.

Atùnći vov lokes phendas :

— Sar voj, pe-j lùma khonik nas.


So akanak maj te kerav ?

Ćak mança voj naśtig traij.

Vi man, vi la, te mudarav,

Ke voj kodo ćak erdemlij.

Na, dilipe gïndisardem.

Ćak pakǎl sas ke me mulem.


E Zèrfi kana tordǐlas,

Lesθar trin pàsuri te sas.

Line pe penθe te dikhen,

De ći-ekh vòrba ći phenen.

Daral e Zèrfi te kezdij,

Kam si rromnǎndino, gïndij.

Ke ternexar te avilo,

Ćak karing laθe paśilo.


— Dikhav ke mança ći vorbis.

De me tǐ doś naśtig kerav.

Nais Devlesqe ke trais,

Kado kamos me te ʒanav.

Te na gïndis ke man trobuj,

Hot me tǒ tràjo te rumuj.


— Mure trajosqe, te kames

Naśtig rumus maj zurales,

Ke aba les rumusardan.

Sar ekh ćorri lubni kerdan.

Khere so fèri avilan,

O kaver sas pe muro than.

Phen ìnke so manθar kames,

Kaj pala ma kathe aves ?


Voj asamasθar ći birij,

Ekh vòrba lesqe te phenel.

Sar la kuślas ! Kana gïndij

Ćisar naśtig pes aćhavel.

So Devl!a laça kerdǐlas ?

— Ta phen, pe so kade asas ?


— Ta musaj manqe te asav,

Ke dilipe tuθar śunav.

Morem, naśtig manqe phenes,

Kasθar śundan ke lem rromes ?

— Ìnke trobuj maj te śunav ?

Ćak aba dòsta-j so dikhav !

Ta kasqo-j kako ćhavorro ?

— Haj kasqo śaj avel ? Tǐro !


O Tàri karing la xuklas

(Gïndij — voj, faj ma, xoxavel.)

Le ćhavorres kapisardas,

Thaj las pe lesθe te dikhel.

Sar duj asva anen pe pes,

Kade o ćhavorro pe les !

Vov so-l don pesθe kikidas,

Las te ćumidel lenqe vas.

Line lośaθar te roven,

Von penqo dòro naśtig len

Avri ćisar jekh pe jekhes.

Boldas pe lenqi baxt aděs,

Thaj asandos lenqe phenel,

Maj but len nivar ći mukel.


Sòde pe penθe te lośan,

Si vi pa kaver te gïndin.

Pućhel e Zèrfi : — Kaça san,

Thaj anda fòro dur train ?

— Me tě nanon kathe reslem,

Thaj paśa lenθe unzardem.


— Kathar sam dòsta durorro,

Tele dam paśa-kh gavorro.

De ćak aděs kothe aves.

Si tě dadesqe te phenes,

Ke vi kade but 'źukardan,

Ʒipun pe manθe ći pelan.

Thaj akanak tuça kamav

Jekha cerhaθe te ʒivav.


Aděs Devleça len mukas,

De tě dades thaj tě phralen

Phen anda sa o 'gi mangas,

Tehàra pe-j patǐv t-aven.

Ćak me gïndij vi te kamen,

Maj dur xoli naśtig inkren.


— Ta so kathar aba kames,

Khere man tuça te ingres ?

Le tràmci ćak naśtig mukav,

Thaj and-ekh còxa te aćhav.

Pe la o Tàri asàjas.

— Pa kodo naj so te daras.

Tǒ dad kothe naśtig aćhel,

Kaj pesqe phral si te avel.

— Apoj inker le ćhavorres,

Kamav maj sìgo te naśav.

Fèri kathe te 'źukares,

Me mindǎrt palpale avav.

Le ćhavorres lesθe muklas,

Thaj kaj le vurdona gelas.


Ekh dopaś ćàso naćilas,

Ʒipun e Zèrfi avilas.

Kana ćhïtas la p-o vurdon,

Phenel dikhlas pesqe nanon,

Anda kodo kitǐ beślas.

Pa than o Tàri prastàjas.

— Tari, dikh, trade maj lokes,

Sa tinanes le ćhavorres.


Ʒi akanak naśtig pakǎv,

Ande kodo, ke tu trais.

Mezij pe ke suno dikhav,

Vaj fèri angla ma gibzis.

De kana kothe mardǐlan,

Phen manqe, sar traisardan ?


O ćorro Tàri rinʒàjas.

— O sùnto Del 'źutisardas.

Kade sar sìmas me mardo,

Ekh murś avri ći inkerdo.

Muri godǐ dukhadine,

Trin paśavre sas phagerde,

And-o punro, thaj and-o vas,

Ekh kòkalo intrègo nas.


Le nasvalenqo kher muklem,

Kana trin ćhon aba nakhlas.

O meripe nyerisardem !

De fèri man 'źutisardas

Le merimaça te nyerij,

Kodo, kaj tut kamos — gïndi !


Le anglune kurkesqo děs, première foire

Me hakǎros ma maj ćorres.

Sas vràma, ke aba meros.

Atùnći mindǎrt tut dikhos.

Gibzis sas manqe sar roves,

Thaj man te na merav manges.

So sas ma zor kothe ćhïvos,

Thaj kodi dukh avri inkros.


Pe lesqo kìno so xalas,

E Zèrfi las te suspenij.

— Tarici, na vorbi — phendas,

Ke hakǎrav bari pecij.

— Ta anda so, dili!e, roves ?

Ćak sastǐlem dulmut — dikhes.


Pesqe asva pa muj khoslas,

— Ćaćes dili sim — asàjas.

— Ìva but ćorripe nakhlam,

Ćak sajekh khetane pelam.

Phen maj feder karing tradan,

Atùnći kana sastǐlan ?

Othar ame naśtig tradam,

Othe vi ivendisardam.


Làmas avri ekh kherorro,

Kana o śarel avilas.

Kaj sas ame o grastorro,

Mek ći kodo ći aćhilas.

Dikhan ćak sosqo sas śuko ?

Ćorro murdàjlas pa-kh kurko.


Xasarimasqo bàjo sas,

Ke ći love, thaj ći gras nas.

Lem te gïndij so te kerav,

Hot bogices te śaj kinav.

Atùnći muri dej phendas,

Ke ćorrimasθar bisterdas,

Kana tumen p-o drom reslas,

O Gròfo la trin gàlbi das.


Sar kon nakhel pa-l kiśaja,

Thaj so truśaθar ći merel,

Atùnći te dikhel paja,

Save śaj burnikhença pel,

Mek ći kodo maj baxtalo,

Gïndij sar me ći avilo.


Mindǎrt le gàlbi laθar lem,

Le Źidovosqe bikindem,

Kana pelas kurkesqo děs,

Gelem kindem jekhe grastes.

Pala kodo aba gelas,

O pharo tràjo naćilas.

Katka kinos, kutka biknos,

O Del 'źutilas — lov keros.


O iv bilǎjlas pe-l droma.

Aba nas dur kaj-o milaj.

Gelem p-o fòro. Karing ma

Dikhav avel ekh baro raj.

Phenel : — Śun, Rrom!a, kam biris

Man and-ekh bàjo te 'źutis ?


Le xeladen trobun but gras.

Fèri le maj laćhen kinas.

Si bi dośaqo te oven,

Loke zorale tela-j zen.

Tu faj ma majfeder ʒanes,

Kaj kasaven śaj arakhes.

Pa-l timina naj so daras,

Laćhe te av'na — pokǐnas.


Hat tuqe but te na vorbij,

Kodol grasten lesqe kindem.

Ć-ekh Rrom kodo ći zarobij,

So lesθar me nyerisardem.

De sajekh Zèrfi bi tǐro,

Pe-j lùma sìmas maj ćorro.


— Tarici, me tuqe pakǎv,

Ke kòrkorri pa ma ʒanav.

Kathe aba tele ćhines ?

Ta sar le cèrhi ći dikhes ?

Ta kaj o Tàri ? Het kutka-j,

Ande-j valìca tela-j plaj.

Vov panʒ minùci te tradas,

Thaj ande-l cèrhi areslas.


E Inùśa de dural dikhlas,

Ke leça varekon beśel.

Mulas ćudaθar. So kerdas,

Thaj kaça palpale avel ?

Kana o Tàri paśilas,

E Zèrfi-j... mindǎrt pinʒardas.


Von pa vurdon tele xukle,

Thaj karing laθe paśile.

E Zèrfi laćho děs phendas,

Thaj ande laqi korr pelas.

— Dikhes, sòde ći 'źukardem,

De sajekh tǎ bora andem !

(O Tàri asandos phendas.)

P-o muj e Inùśa parnilas.


— Śun, more Tàri, so phenav :

Vi manqe dràgo avilo,

Hot anda-j Zèrfi te lośav,

Pala rromes te na gelo.

Bibaxt kado sas te śunes,

Darav akana te meres !


— Ta anda sosθe śaj merav ?

Kaj tǎ bora khere anav ?

De pàća, na miśto keres,

Mek pe tǒ vnùko ći dikhes.

— Phen manqe, te aćhes ćorro,

Ta so, tǐro-j o ćhavorro ?

O Tàri asandos phenel :

— Haj kasqo, Mamo, śaj avel ?


Ax, će loś perel maśkar le,

Naj por kodo te iskirij.

So śtar ande-j cèrha beśle,

E Màmi le vnukos malij,

Pe lesqe vas kana dikhel,

Phenel vitǎzo si t-ovel.


Maśkar le cèrhi śundǐlas,

Kaj so Zèrfi avilas.

Kodol, khere kaj aćhile, Sa mindǎrt laθe avile,

Sar so kerel pe ʒi aděs,

Opre den vi von laćho děs.

Ke le ćhave thaj le ćheja,

Sa laqe phral i, thaj pheja.


Aba d-ekh ćàso sar vòrbin,

Pherasazin, cipin, asan,

Manglas o Tàri te jertin,


Ke and-o fòro si te ʒan.

Tehàra vov patǐv kerel,

Xape, pipe si te kinel.


— Śun Zèrfi, mek le ćhavorres,

Ke lesqo 'gi avri mares.

So si ma gïndo te kinas,

Si dòsta vràma te phiras.

— Naśtig aćhel o ćhavorro,

Merel bokhaθar ćorrorro.

Phenel e Phabaj : — Śaj aćhel,

Ćak dav les me ćući te piel.


O Tàri pesθe akhardas,

Do, vaj trine terne ćhaven.

Ìnke and-ekh vurdon phendas

Hot von andre te astaren.

Sar so phendas, kade kerde,

Thaj and-o fòro tradine.


Aba pala mizmèri sas,

Kana o Tàri avilas.

Pa-l vurdona tele kide,

Ʒanel o Del so ći kinde.

— Maj sìgo, Mamo, ćhïv te xas,

Ke but butǐ si te keras.


Le murś pekèna le balen,

Thaj le ʒuvlǎ śaj kiraven.


Le phral dulmut aba khere-j,

Vi von pa fòro avile.

Von so-l duj dòsta zalime-j,

Ke ande-j kìrćima pile.

O Ardom len kothe cirdas,

Patǐvorri lenqe kerdas.


Vi akanak berìca pen,

Lenqe gilaben thaj khelen.

P-o phral o Prùso 'źukarel,

O Ardom lenθe si t-avel.

De o Ipàno ći birij,

Hot vov te na pherasazij.

Kon lesqe fèri ći perel,

Sa pheraça lença kerel.


O kham tele aba salij.

Le Rrom kerde bare jaga.

Ùni iskrença puśkazij,

Kana respin la pe-l riga.

Ke le balen kana peken,

Fèri angara si t-aven.

Ekh ćhejorri cipisardas :

— O nàno Ardom avilas !

Thaj leça vi lesqe ćhave-j.

Dikhen o Ardom zalime-j.

Pućhel o Prùso, so kerdan

Kaj kitǐ but ći avilan ?

O Baro Làslo ći muklas,

Ekh sèmo mol manqe manglas.



O děs so fèri kerdǐlas, jak tylko

Aba e Zèrfi pe-l punre-j.

Laqe jakha, kaj but beślas

Lindraθar sar zavalime-j.

De voj kodo ći hakǎrel,

Ke sar lośaθar ći merel.


Ʒipun e sasuj uśtǐlas,

E Zèrfi bari jag kerdas.

Le vàsuri las te thovel,

Le xabemàta tatǎrel.

Ta dade Zèrfi so kerdan,

Kaj kade avgun uśtǐlan ?

Ìnke trobujas te soves,

Phenel e Inùśa, ke meres.


Dikh èta le Rromnǎ aven,

Kathe tu naj so te keres.

Von te 'źutin ame kamen,

Tu ʒa uśtǎv-ta le Tares.

Pala kodo vi me avo,

Thaj śukares tut huravo.


Ìnke da'kh ćàso te nakhlas,

E kumpanìa uśtǐlas.

Sa pe-j mesalǎ kidino-j,

Kaj so trobuj, sa ćhïtino-j.

Aj la Zerfaqe pàro naj,

Fimlij pe la o sumnakaj:

Le gad so pe la dine,

Sa anda-l phanruni-j sïde.


O Tàri laθe paśilas,

Phenel : — Śun, Zerfi, me kamav

Hot mança kaj tǒ dad te ʒas.

Si jertetìa te mangav.

Fèri ekh sèmo me darav,

Ke laʒavo baro śaj xav.


Kana ka Ardom paśile,

Ande-l ćanga lesqe pele.

Von te jertij lenqe mangen.

(Daran pe lesθe te dikhen.)

Pe le o Ardom rinʒàjas,

— T-o'n baxtale — lenqe phendas.

Anda ćhavo maj but jertij,

De muk o Del tumen 'źutij.


E sasuj les mek ći muklas,

Hot jertetìa te mangel.

Voj lesqi pòfa ćumidas,

Thaj baxtalo phendas t-ovel.

O Tàri naisisardas,

Len pe-j patǐv t-aven manglas.


Kodi patǐv, kaj so kerdas,

Pa la e hìra dur gelas.

Maj ekh kurko le Rrom pile,

P-o fòro khonik ći gele.

Pa le tumenqe sa phendem,

But berś pala kodo, śundem,

Ke nas lenθar maj baxtale,

Śaj ʒi aděs — te na mule.


O agor i la intregona paramićǎqo.